Home
> achtergrond > Dansroddel
> Bal folk, folkbal, volksbal of volksdansbal ?
Bal folk, folkbal, volksbal of volksdansbal ?
Vlaanderen danst op volksmuziek als nooit te voren, maar dan wel in verschillende milieus.(Dansroddel)
Het voorbije weekend werden we uitzonderlijk goed verwend door de volkskunstgroep Reuzegom uit Leuven. Ze hadden de Cairde Irish Dance Group uit Dublin uitgenodigd om aan de ongeveer 100 ingeschreven dansers zowel set dancing als traditionele solo aan te leren. Liefhebbers van Ierse dans vinden daarover meer informatie in mijn workshop-verslag. Hier wil ik echter enkele bedenkingen kwijt naar aanleiding van het volksdansbal dat door Reuzegom op zaterdagavond werd georganiseerd. We liepen er slechts één boomballer tegen het lijf, wat ons aan een bekend liedje van de Strangers deed denken: Oekandana, waddisdana, ... ?
Wel, er blijkt inderdaad zo iets te bestaan als een volksdans-milieu en een folkbal-milieu. Beide milieus hebben gemeen dat ze dansen op volksmuziek, en zich daarbij kostelijk amuseren. Maar ze verschillen op tal van andere punten. Om er slechts enkele op te noemen:
Het volksdans-milieu heeft een zeer rijk repertorium. Wat die avond zou gedanst worden, lag netjes voorgeprogrammeerd: 20 dansen voor, en evenveel na de pauze. Er was plaats voor één jig, één mazurka, één scottish, één tarantella, géén bourrée, géén an dro en géén tovercirkel. Kortom: nagenoeg de helft van het repertorium van een bal folk werd slechts éénmaal gedanst, en de andere helft helemaal niet. Het gros van de dansen bestond uit figuurdansen, waarbij sommigen zouden kunnen beschreven worden als bal folk dansen opgetild tot een complexer niveau, zeker qua variaties. Een mooi voorbeeld is de wals Onder den Toren.
Zonder dans-baggage kom je niet ver als je pardoes een volksdans-bal binnenstapt. Dat is op een bal folk wel anders. Tenzij je een kaduuk danser bent, is het voldoende om (toch zeker als volger) éénmaal eens goed vastgepakt te worden door een ervaren danser, om op het einde van de rit perfect mee te kunnen. Is dit nu een voordeel of een nadeel ? Je kan het van twee kanten bekijken: de drempel voor een bal folk ligt veel lager zodat je vlugger mee “opgenomen” bent. Anderzijds kan na verloop van tijd het simpele in de bal folk dansen gaan vervelen, en moet je je toevlucht zoeken tot meer variaties. Maar waar ga je die dan vinden ? Workshops is één oplossing, en de tweede ... een volksdansbal !
Weinig sexy naamgeving. Het zal wel aan mij liggen, maar als er iets is dat mij toch de wenkbrauwen deed fronsen, was het de naamgeving van de vele dansen. Als ge zoiets als Hammerschmidtgesell’n of Tamseler Dreigespann al niet kunt uitspreken, zal het ook wel niet dansbaar zijn zeker? Of wat moet je je voorstellen bij een Boerenplof? Wel dat laatste was verdraaid een behoorlijk mooie Fisher’s hornpipe. En ik had behoorlijk wat spijt mij niet op de dansvloer begeven te hebben. Er vlug nog bij springen, zoals op een bal folk schering en inslag is, leek mij ongepast, want dat had ik tijdens de avond nog niemand zien doen. Maar misschien had ik niet goed opgelet.
De ambiance is van een andere orde. Er werd opvallend rustig gedanst. “Lekker rustig”, vond ik; “zonder pit”, vond mijn bal folk-collega (maar hij is dan ook nog geen bompa). Wellicht omdat de muziek ook zeer rustig, doch mooi werd gespeeld. Wel vonden we in de muziek niet dezelfde variatie en, inderdaad, “pittige” arrangementen terug die bal folk muziekgroepen doorgaans hanteren. Maar die durven dan wel eens veel te vlug spelen, of arrangementen gebruiken die wel geschikt zijn voor luister-optredens, maar niet voor bals. Wat er ook van zij, de volksdansen voorstellen als “oersaaie, geitenwollesokkendansen in ouderwetse klederdrachten” (cfr Wat is dat? Folkbals) is de waarheid oneerbiedig geweld aan doen. In dat verband is het goed eens terug te grijpen naar de Negen Waarheden over Volksdansen die destijds door Mallepietje uit Asse werden gepubliceerd, en waarin héél zinnige dingen werden gezegd over de moeilijke balans tussen bijvoorbeeld bourrée als springdans, dan wel stukje toneel.
Kortom, er wordt met dansen op volksmuziek op verschillende manieren succesvol omgegaan, en we kunnen er allemaal alleen maar van leren door eens over het muurtje te loeren. Als bewijs daarvan deze Sternpolka, die op een bal folk zeker niet zou misstaan.
Toch nog een reaktie van de 'bal folk-collega': ik miste naast pit vooral de swing.. Dat vind ik nou zo mooi van de lage landen balfolk/Boombal scene. Ik zag trouwens nog 1 andere Boomballer op de dansvloer.
Er werden die avond posters en flyers verspreid van Dans.Dag op 17 april in de Handelsbeurs met het Boombal logo er op. Volksdans meets Boombal? Inmiddels staat er ook info op de danspunt website, maar geen woord in de Boombal agenda..
Eigenlijk kun je een volksdansbal en een folkbal niet echt vergelijken, het is gewoon totaal anders.
Bij een volksdansbal is het gewoon volledig gericht op het traditionele en op het samen dansen. Het is wel zo dat alles zo goed als vast ligt en dat je er weinig variatie in kunt brengen, maar dat stoort ook niet. Enerzijds heb je ook wel veel meer contact met de mensen rond je juist doordat het stukken rustiger is dan op een folkbal, hoewel ik je best wel zou willen uitdagen voor een paar bepaalde volksdansen die zeker niet te onderschatten zijn!
Bij een folkbal daarentegen, wordt er eigenlijk gewoon een muziekje gespeeld en men danst er gewoon op wat erop past. Je bent wel volledig vrij qua variaties, maar zoveel variaties zie je uiteindelijk toch ook niet. Als een walsritme gespeeld wordt zie je iedereen walsen, maar praktisch niks qua verandering op dit ritme. En dan kun je wel eventueel een paar volksdansjes op een andere muziek doen. Vanwaar denk je trouwens dat de Tarantella en de Circassian Circle komt? Deze zijn typische voorbeelden van traditionele volksdansen. Waarom zou er dan geen mogelijkheid zijn om het ene op het andere toe te passen?
Zelf ben ik nog nooit op een boombal geweest maar al vele volksdansbals afgegaan. Het klopt idd dat het er niet altijd even heftig en "pittig" aan toe gaat maar dat moet toch niet altijd. Zo'n volksdansbals mag je echt niet onderschatten, er zijn best heftige dansen tussen, dans 1 keertje 't Vosje (of te wel Vulpiuta) en dan mag je nog eens zeggen of er geen pit zit in volksdansen.
Op zo'n volksdansbals worden vaak de "echte Vlaamse volksdansen" gedanst, dat is nu eenmaal onze Vlaamse folklore, veel figuren, het uitbeelden van verhalen. Kijk naar de Mie Katoen of een Kadril van Schaffen... Het is meer dan alleen maar wat rondhuppelen zoals op de boombals.
Boombal en Volksdansbals, ze hebben allebei hun traditionele folklore maar een boombal trekt veel meer aan, mss ook door het feit dat het bekender is en eenvoudiger. En van dat ertussen springen... wij doen dat vaak genoeg, niemand gaat je daar verkeerd bij bekijken, ze zijn blij dat het jonge volk zich er ook bij zet. dus hierbij wil ik zeker alle boombal- en folkbal mensen eens een keertje uitnodigen op een volksdansbal want eigenlijk we hebben hetzelfde doel, een hele avond plezier maken en dansen!
Hier moet ik toch even op reageren:
over het feit dat er op de volksdansbals ook energieke dansen gedanst worden kan ik je enkel maar gelijk geven. Boerenploffen, La Russes en "kleine herderin" hebben mij vaker buiten adem gebracht dan een marathon rondeau op een boombal.
Waar ik je wel op wil tegenspreken is dat niemand je verkeerd zou aankijken als je eens wat anders zou dansen op een volksdansbal. Ik weet uit ervaring dat het omgekeerde vaak waar is en er wel meer als één persoon vies zou durven omkijken naar bvb een folky bourree en zeker een foutgedanste figuur. Nu wil ik niet veralgemenen, vele andere mensen op een volksdansbal zouden spontaan meedoen of ter hulp schieten. De kans om een "purist" tegen het lijf te lopen is nu eenmaal groter op een volksdansbal.
Als afsluiter wil ik jou en CB nog eens gelijk geven: meer uitwisseling zou wel leuk zijn: eigenlijk kunnen beide danswereldjes veel van mekaar leren.
*Voor de goede orde, bij mij is het de muziek die me op volksdansbals weghoudt*
boerenploffen zijn de max!!! maar een van mijn favorieten indertijd was toch de Horlepiep (en moe dakik was iedere keer daarna). La Russes vond ik dan wat minder vermoeiend :)