FLUXUS & HOOVER THE DOG: Hoe heet mijn muzikale maat alweer?

Zaterdagavond in de schouwburg was het de beurt aan OKAVANGO. De naam van een oase in Botswana maar ook van het samenwerkingsproject van de herboren Flemish new folk groep waarmee het allemaal een beetje begon (ik denk aan die ondertussen indrukwekkende Wild Boar Music-catalogus) en de Welshe oude folkrotten met de al even dierlijke naam als bepaalde cd’s van hun Vlaamse vrienden. De vonken sloegen over tijdens een nachtelijke ontmoeting in Tsjechië en de steun van Brosellabaas Henri Vandenberghe deed de rest. Inmiddels is dit al een paar keer in binnen- en buitenland te horen geweest. Maar voor mij was het de eerste keer en …het deed geen zeer. (*) Je zou dit concertante dansmuziek kunnen noemen, want we hoorden jig, scottisch, wals (een hele mooie in 8 van Toon) en de inspirerende kadans van Greet haar wasmachine. Om naar te luisteren, en dat was niet alleen omdat je die ongemakkelijke fauteuils van de Brugse “koekendoos” niet zomaar aan de kant kunt zetten. FLUXUS maakt naar eigen zeggen fluid folk en HOOVER THE DOG klinkt ook steeds meer als kamerfolk dan als huppeldepup. Wat John Hymas (viool), Paul Hutchinson (accordeon) en Tony Harris (gitaar en bouzouki) pleegden te doen is het uiteraard nooit echt geweest, maar hun eerste 2 cd’s klinken toch heel anders dan BETWEEN. De gezamenlijke blazerssectie van de oude en de nieuwe Fluxus mag er zeker zijn. En dan bedoelen we Koen met zijn oude en nieuwe speelmaat Stefan en Toon (kwam eventjes op en af van Borzée). Ook de ritmesectie staat heel sterk met Sam en Pros (zeg maar weer Bart). Stamvader Paul Garriau blijft een rots in de branding en dochter Greet componeert niet alleen fantastische muziekjes, maar weet haar voorheen niet zo denderende zang nu toch wel prachtig te ontplooien. Wat ze bijvoorbeeld toevoegde aan Altijd zwerven met haar eigen echo was echt wel heel goed. Ook met het ingetogen He’s only a boy maakte ze indruk. Stefan maakte ook een indruk. Een vergeetachtige, hij wist amper zijn eigen naam nog. Maar goed, van deze boeiende uitwisseling komt de cd er ook nog net voor het jaareinde tijdens een interessante Folkdriedaagse te Leuven met o.a. ook BLOWZABELLA.

(*) pijn voor de niet Westvloten

ELEANOR MC EVOY: U heeft er beslist al betere gehoord!

Zaterdag was de Ierse Eleonora uit Dublin’s fair city bedoeld als trekpleister. En toch bleven een aantal zitjes onbezet. Mc Evoy mag dan wel de maakster zijn van Only a woman’s heart, als een echte diva ziet ze er niet uit en doet ze zich ook niet voor. De gewezen backing vocaliste van Mary Black (de echte Ierse diva) bezit net genoeg sterallures om haar eigen succes en “must hear” cd’s te vermelden maar relativeert tegelijk haar liedjestitels (You’ll hear better songs than this) en haar zo dikwijls geroemde Ierse roots (het grapje over Ryan Air). Ze zong maar één Gaelic nummer en kwam er voor uit liever eigentijdse verhalen en gevoelens te vertolken (The rain falls down). Geen band, alleen die folky feministe (minder ruwe bolster toch dan bijv. Mary Coughlan) met haar stem en gitaar. Een paar nummers speelde ze ook op fiddle wat haar aardig af ging, zonder natuurlijk in de buurt te komen van zeg maar ALTAN’s Máiréad Ní Mhaonaigh. Mc Evoy oefent nog maar sinds haar achtste en fiddelt wel liever dan ze zingt in de plaatselijke pub. Maar singer songwriters moeten al van heel goeden huize zijn om mij helemaal te overtuigen. In Ierland kan eigenlijk alleen Cristy Moore dat naast voornoemde grootheden.

PHILIPPE THURIOT: zigge zagge, zigge zagge maar zonder hoi!

Zo’n virtuoos als Thuriot op de chromatische accordeon horen spelen is niet te vergelijken met wat 99% van de accordeonisten uit hun instrument halen. Zijn speeltechniek lijkt wel wat op die van die andere Verminnen-begeleider Rony Verbiest. Dezelfde veeltonige orgelachtige klank (paste perfect in de orgelzaal van het conservatorium) maar minder uitgesproken jazzy, zangeriger ook en dat benadrukt Philippe door af en toe zweverig mee te zingen. Zijn betekenisloze vocalen twijfelen ergens tussen neuriën en zingen. Een stuk van Pïazzolla, een eigen Habanera en tal van composities die nu eens in Senegal ontstaan bleken, dan weer nog maar een paar uur geleden terug opgerakeld werden en in die onnavolgbare eigen stijl gekneed. Zonder zangeres Catherine Delasalle (zat wel in de halfvolle zaal) en slechts één keertje uit dat uitgekiende werkstuk rond VALSES in al zijn mogelijke en onmogelijke aspecten. Thuriot zijn accordeon zet je soms aan het dromen over vreemde einders maar verdient aandachtige beluistering. Een van zijn vorige projecten noemde WORLD’S MOST COMFORTABLE ZIGZAGORCHESTRA. Dat zigzaggen is heel goed getypeerd, dat comfortabele net iets minder en wereldberoemd zal hij helaas niet worden met dit soort muziek. Maar ze is zeker het ontdekken waard. De man blijkt bovendien vooral goed hersteld van de hersenbloeding die hij kreeg op het Antheense podium bij de culturele opening van de Olympische spelen tijdens het Hadjidakisconcert met OLLA VOGALA en een uitgelezen schare internationale zangeressen.

ISHTAR: Folkidool 2005?

Het mocht dan wel een zondagnamiddag zijn in die inmiddels toch afgelopen heerlijke nazomer, maar wat Rembetika bezield heeft om het ensemble ISHTAR op zijn festivalaffiche te zetten is mij een raadsel. Je gaat me toch niet wijsmaken dat je persé dit soort kansen moet geven aan lokale talentjes om projectsubsidie te krijgen. Dit ensemble met de naam van de Babylonische godin van de liefde bleek een soort jeugdensemble te zijn, met 3 zangeressen en een 7-tal muzikanten o.l.v. van ene Michel Vangheluwe, dat een programma bracht van Europese liefdesliederen door de eeuwen heen. Je kan het verdienstelijk noemen als een koorleider nu eindelijk eens vanonder die kerktoren de wijde wereld in wil met zijn discipelen, maar hoeft dit daarom een podium te krijgen op een festival waarvan we topkwaliteit gewend zijn? En zeg nu niet dat er onvoldoende uitstekende groepen van eigen bodem zouden zijn die uitheemse muziek brengen! Michel had zijn volkscultureel huiswerk grondig gemaakt met liedjes uit Albanië, Frankrijk, de Balkan, Skandinavië, de Baltische republieken en zelfs een Vlaamse melodie uit de Stichtelijke rijmen van Camphuysen (1624). Voor 3 jonge amateurzangeresjes was het niet geheel onverdienstelijk hoe ze zich de verschillende stijlen enigszins eigen hadden gemaakt, maar een Vlaams VÄRTTINÄ zit er vooralsnog niet in. En de muziek deed me toch wat teveel denken aan die VDCV volksdansplaatjes van destijds. Hoboïst Jan Maebe was zeker niet aan zijn proefstuk toe en cellist Hans Vandaele mocht ook af en toe mee kwelen, over de rest van het orkest kan ik heel kort zijn. Bij de betere platenzaak kan je al terecht voor hun cd-debuut en ik twijfel er niet aan dat de groep al menige bonte avond van het plaatselijke Davidsfonds geanimeerd heeft. Maar de spring in ’t veld van het meisjestrio had iets teveel naar Idool gekeken om mij met haar choreografische pasjes en gespeelde blijdschap en verdriet te overtuigen. De muzikanten kregen ook elk een gepast hoedje op het hoofd gezet uit de mysterieuze kist. Even waande ik mij weer op de fancy fair of het schoolfeest van mijn kinderen. De Oostendse achterban (met zo’n ensemble krijg je natuurlijk wel vlug een zaal redelijk vol) bleek razend enthousiast en riep zijn naaste verwanten tot 2 maal toe terug. Iedereen beroemd!

MARWAN ZOUEINI: de onbegrepen stem uit Libanon

Ja, hoe zou het nog met Marwan zijn, dacht ik toen de programmatie bekend gemaakt werd van Brugges Festival 2005. Want die Franstalige Brusselse Libanees had ik –in tegenstelling tot de meeste Vlamingen zo bleek- toch wel al eens gehoord in een ver verleden (hij deed o.a. mee aan het eerste Passendale vredesconcert). Het blijkt nog altijd dezelfde gedreven muzikale stijfkop te zijn. Koppig overtuigd dat zijn muziek de goede is, en dat moet het publiek maar nemen of laten. Niet evident met Arabische muziek en liederen (en dan heb ik het niet over popraï) die zonder de minste toelichting op westerse oren worden losgelaten. Nadat het bezadigde publiek (Brugge weet de jonge folkies maar zelden te lokken) zich doorheen de eerste twee solostukken geworsteld had (ja dat eentje Exil was vertelde hij toch nadien), vielen gelukkig eerst de slagwerkers en daarna de rest van het orkest in. Naast de twee voortreffelijke percussionisten (tamboerijn & darbouka), viool, extra gitaar en udluit en gitaar van de meester zelve was toch wel de banjo van Guy Stroobants het opmerkelijkste instrument binnen de bezetting. Vooral de snelle instrumentale stukken (eentje met zigeunerinvloeden) van het voltallige ensemble vielen in de smaak van het publiek dat toch wel moeite moest opbrengen om de abrupte tempowissels te volgen en van de teksten al helemaal niets begreep. Onbegrijpelijk dat een geïmmigreerde muzikant met 30 jaar podiumervaring niet aanvoelt dat enige Franse vertaling hier toch wel welkom zou geweest zijn. Toch kreeg hij met zijn groep een meer dan beleefd applaus.

NIKOS KYPOURGOS: was het nu éntekhno of dimotika?

De uitstekende contacten in Griekenland van Jo Van Driessche maakten het wegvallen van Nikos Papazoglu een kleine maand voor het festival (een jaar werkonbekwaam na een ongeval met rugletsel) niet onoverkomelijk om een waardige vervanger te vinden voor de slotavond. Nikos Kypourgos (presentatrice Line Ooms versprak zich dit jaar wel een paar keer) kende ik alleen van de intrigerende filmmuziek (goed voor een staatsprijs) die hij in 1990 maakte voor de film ROM over Griekse zigeuners. Maar de Athener met Bulgaarse moeder (°1952) blijkt nog zo immens veel productiever te zijn als arrangeur en componist van talloze hedendaagse klassieke muziek, kinder-, theater- en filmmuziek en rechterhand van wijlen Manos Hadjidakis (surf maar eens naar www.skopos.be/GrMuziek). Voor Brugge had hij vooral oriëntaalse muziek en Griekse soundtracks geselecteerd. De zogenaamde smyrnastijl uit Klein-Azië die behoorlijk exotisch klinkt. Dit was zeker geen commerciële Griekse muziek of laïkó maar ook geen stereotiepe rebetiko (stadsblues). Wel een subtiele mengeling van éntekhno en dimotika (kunst- en traditionele Griekse muziek) die hier maar bij hoge uitzondering te horen is. Zangeres Liza Kalimeri en haar mannelijke collega Doros Dimostenou zouden tot de interessantste nieuwe lichting Griekse vocalisten behoren. Doros moest het vooral van zijn krachtige stem hebben, Liza charmeerde met haar lichtjes hese stem en ingetogen podiumprésence. Een wiegelied en de kinderliedjes van op MYSTIKA TOU KIPOU (Tuingeheimen) waren daarvoor ideaal, maar ook de zigeunermuziek kwam hier weer aan bod, zij het eerder thematisch en inhoudelijk dan qua stijl met o.a. de titelsong van ROM.  Kypourgos kwam over als een begenadigd componist-arrangeur die veelal met de rug naar het publiek dirigeerde en wat onhandig (of spreekt hij gewoon niet goed Engels) zijn selecte muziek aan de man wist te brengen. Begenadigde muzikanten op neyfluit, luit- en gitaar, een eensnarige vedel met 5 sympathiesnaren, percussie, de bas van  Kostas Theodorou (vorig jaar nog zeer creatieve percussie bij Savina Yannatou) en onze Wouter Vandenabeele voor één nummertje. Toch nog een mooie apotheose voor een festival zonder veel hoogtepunten of ontdekkingen. Ik had bijv. wel graag eens de Bretoens-Griekse ´Élisa Vellia (met VOLEUR DE SECRETS een schitterende cd uit) aan het werk gehoord op het festival dat ons al met zoveel mooie Griekse muziek heeft laten kennis maken. Maar zo zal elke liefhebber van mediterrane folk wel zijn eigen voorkeuren hebben. Hopelijk komen die ooit allemaal nog eens aan bod in volgende edities.