|
|
|
|
|
|
Griff mét muchosa in Leuven  |
|
|
|
|
Eerste concert van de folkdriedaagse in Leuven 2005. Met voor het eerst sinds lang opnieuw een muchosa in het openbaar bespeeld. (foto-reportage)
|
|
Als opener van de folkdriedaagse dit jaar stond Griff op het programma, in het kader van hun CD-voorstellingen tour. Maar speciaal voor deze avond stond er een primeur op het programma. Na bijna 100 jaar werd het nog eens in het openbaar op een muchosa gespeeld.
Een wát? De muchosa is een Belgische doedelzak die in het noorden van Henegouwen, op de grens met Zuid-Oost-Vlaanderen werd bespeeld tot het begin van vorige eeuw. Er zijn een drietal instrumenten van bewaard in het MIM, maar zonder riet. Een dik jaar geleden hebben een aantal specialisten geprobeerd om het instrument opnieuw bespeelbaar te maken. Het beste resultaat kwam via de inspanningen van de Vlaamse doedelzakbouwer Jan Soete en de in Zwitserland wonende rietensnijder Wout Vanloffeld - zelf ook een uitstekend doedelzakspeler trouwens. In Leuven mochten we nu dit resultaat beluisteren. Jan heeft een perfecte kopie nagebouwd van een van de instrumenten in het museum, Wout zorgde voor de ideale berieting, en Rémi Decker bespeelde het instrument, alsof hij van heel zijn leven nog niets anders gedaan heeft. Hij bespeelt het met zo'n gemak en talent, en hij haalt er zo'n diversiteit van klanken uit, dat je dit met niets kan vergelijken, tenzij misschien voor de 45-plussers onder ons met de genialiteit waarmee Jimi Hendrickx zijn gitaar bespeelde.
Eerst nog even terug naar het concert. Hoewel de akoestiek in de kapel van de Romaanse Poort niet direct ideaal is voor een akoestisch concert (er heerst nogal wat galm) werd er toch hoofdzakelijk zonder versterking gespeeld (met uitzondering van bas, gitaar en stem). Misschien terloops wel vermelden dat het voor Maarten, Pascale en Pieter niet zo evident was om zonder monitor (want geen versterking) in deze ruimte toch perfect in harmonie te spelen met al dat doedelgeweld dat hun langs alle kanten tegemoet galmde. We kregen alle nummers van de CD te horen, beginnend met Trolska, letterlijk het allereerste nummer dat Griff ooit speelde. Daarna volgden de overige nummers van de CD, soms in licht aangepaste vorm (een aantal zangnummers werd moeiteloos aan elkaar gebreid). Hierbij valt toch telkens weer de kunde van deze groep op. Op elk van de instrumenten is een virtuoos aan het werk. En wat Raphael met zijn stem kan, daarvoor schieten mij de woorden tekort. Naast het CD-repertoire kregen we ook nog twee andere nummers te horen. Het ene is het hierboven reeds aangehaalde op muchosa gespeelde nummer van Wim Baeck (violist waarmee Rémi ook samenspeelt in SOURDINE). Hierbij werd Rémi begeleid door Maarten en Pieter. Deze twee moesten hun instrumenten lichtjes bijstemmen, zodat ik vermoed dat die muchosa nog niet helemaal op dezelfde toon staat als de overige instrumenten. Het andere "onbekende" nummer werd door de drie doedelzakkers op tin en low whistle gespeeld. Een zeer mooi, rustig trio. De titel heb ik niet genoteerd, en ook niet onthouden. Wie het nog weet, kan het hieronder in commentaar kwijt.
Eigenlijk jammer dat er niet meer volk in de zaal zat. Is dit het zoveelste bewijs dat luisterfolk het echt moeilijk heeft in deze bal-boom-periode? Of zijn er te weinig potentiële luisteraars in Leuven tussen de feestdagen? Wie Griff "live" nog niet bezig hoorde, er zijn nog mogelijkheden (je vindt hun agenda op de website griff.tk), en laat je de kans niet ontglippen. Het is meer dan de moeite waard.
De foto's hieronder zijn van Steven en Bram.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
reacties  |
|
|
|
|
|
|
|
|
Mooi verlag Steven, en prachtige foto's !
Voor wanneer de concertverslagen met klank ?( hihi...)
|
|
, 04/01/2006 09:05 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Inderdaad een zeer mooie reportage en prachtige foto's van Steven en Bram.
Een paar woordjes ter verduidelijking:
1. De melodie die op de drie whistles werd gespeeld is een "processiemars" uit de streek ten zuiden van Ronse. Men neemt aan dat deze melodie op Muchosa werd gespeeld, alsook een polka en een rondeau, maar is daar bijlange niet zeker van. Er zijn trouwens een paar mensen die zich intensief met de historiek van de Muchosa en de daarrond hangende cultuur bezig houden, ik denk aan Dominique Vandamme uit het brugse , Cor Vanistendael en Steven van het verslag hierboven. Bovenal is er natuurlijk het fenomenale werk van ons aller Hubert Boone geweest,zonder wiens inzet de Muchosa nu wellicht voor eeuwig en altijd zou verloren gegaan zijn.
Het instrument hoort trouwens thuis in het Picardisch cultuur- en taalgebied, wat hoogstwaarschijnlijk de "Franse" vorm ervan verklaart.
2.De kopie die ik gemaakt heb en die door Rémi wordt bespeeld is niet "perfect" maar wel exact nagebouwd volgens de plannen van doedelzakbouwster Olle Geris (Verviers), die een tiental jaren geleden de instrumenten in het MIM is gaan opmeten. Het zijn zéér exact en gedetailleerde plannen , die het werk van het namaken voor een bouwer eigenlijk tot een peulschil herleiden.Olle mag dus van mijn eeuwigdurende dank verzekerd zijn...
3. Het échte probleem bij de Muchosa echter, ligt in een paar kenmerken die radikaal afwijken van andere types doedelzakken, zowel oude als moderne. In zoverre zelfs dat het ding met "normale" rieten niet aan het spelen te krijgen is.
De voornaamste "problemen" liggen in de zéér grote minimum-diameter van de schalmei (rietinzet), de zeer hoge ligging van het pinkgat( het gat dat de grondtoon bepaalt dus ), en de relatief dikke diameter van de schalmei. Het zoeken naar een speelbaar riet was dus zoals het oplossen van een vergelijking met een oneindig aantal onbekenden.
Aangezien mijn jarenlange vriend en doedelzakspeler, de in Luzern levende vlaming Wout Vanloffeld, een soort fenomeen is op het gebied van rietenbouw heb ik hem, na twee jaar vruchteloze pogingen,dan maar een tweede schalmei opgestuurd. en zie, de wonderen zijn de wereld nog niet uit, na luttele twee dagen en kilo's over en weer gemail, speelde het ding. En hoe !
Ere wie ere toekomt, en ook Wout mag dus mijn eeuwigdurende dankbaarheid de zijne noemen.
Het riet is uiteraard een dubbelriet, maar qua vorm en manier om het te snijden verschilt het radikaal van de rieten die we kennen. Het is bvb gesneden uit het "zacht" gedeelte van de grondstof (Arundu Donax);
4. Last but not least: ik claim hier niet het monopolie te bezitten over de "enige bespeelbare Muchosa", laat dit duidelijk zijn.Niemand heeft de waarheid in pacht. Allen klinkt het instrumentje in zijn OORSPRONKELIJKE vorm zo mooi dat het m.i. de moeite loont om het verder te propageren. Het heeft een geheel eigen timbre, een sonore bourdonklank en het nodigt met zijn archaïsche intervallen regelrecht tot improviseren uit. Met de juiste vingerzetting speelt het op één toon na chromatisch; het overblazen lukt enkel met een perfect geregeld riet, maar daarvoor is het eigenlijk niet gedacht.
Een mooie start van een nieuwe carrière dus, de rest zal de toekomst uitwijzen.
Jan.
|
|
, 04/01/2006 11:21 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Lees ArundO Donax.
Jan.
|
|
, 04/01/2006 11:24 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Het is inderdaad zoals Jan zegt een 'oer' ding dat doedelzakje. En inderdaad met dank aan Olle & Remi en Wout voor de bijdragen aan de herberieting ervan. Het is trouwens zo dat Olle & Remi ook een copie aan het spelen kregen met een heel ander uitziend riet. Zie hiervoor mijn bijdragen over het herberieten van de MIM instrumenten in Goe Vollek. Al klonk in bijde gevallen het instrument een beetje gelijkaardig.
Het klinkt echt 'wild' of 'ongetemd' met dat schorre timbre, ondanks de geringe grote van het instrument. Hopelijk ontwikkelt Remi een schare aanhangers en neemt hij nog eens een soort solo-duo plaat op met eigentijds werk op zijn virtuose manier. Als hij dat goed doet voorspel ik hem een Europese carrière als Muchard!
Keep on droning in 2006!
Knorrie
|
|
, 04/01/2006 17:08 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zeer boeiend allemaal, jammer genoeg kon ik er niet bij zijn. Ik zal het zeker in het oog houden
may the drones be with you ...
|
|
, 04/01/2006 17:17 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sinds ik vóór ongeveer twee jaar van Jan Soete de kopie van een Muchosa-schalmei opgestuurd kreeg heeft het thema doedelzak voor mij een kompleet andere dimensie gekregen. Mijn oorspronkelijk enthousiasme voor deze instrumenten was samengeschrompeld tot een keer of twee per jaar naar kaba gaida- of chabrette-CD's te luisteren. De voortdurende "verbeteringen" aan de
hedendaagse schalmeien en bourdons in onze landen waren daar niet vreemd aan. Dan kwam dat eerste goed spelende riet en de doedelzakwereld was voor mij weer in orde: een zeldzaam mooie klankkleur, wild klinkende toonladder met archaïsche temperatuur, bourdons die deze naam met trots dragen. Daarbij een vingerzetting die uitnodigt tot de heerlijkste variaties, zonder moeite. Dat de Muchosa nu met Rémi Decker na bijna een eeuw stilte terug het podium beklommen heeft, is voor mij een buitengewone vreugde. Ik kan alle jonge en ook minder jonge speelsters en spelers alleen maar aanraden dit prachtige, oorspronkelijke instrument te beluisteren en te proberen. Het is een speciale ervaring.
Met de beste bourdonwensen,
Wout Vanloffeld
|
|
, 04/01/2006 20:02 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
"Processiemars" is geen slechte titel, maar beter: 'Marche de pélerinage' of 'Pelgrimmars'. Tis allemaal hetzelfde... Uit de streek ten zuiden van Ronse klopt.
Rémi
|
|
, 07/01/2006 18:20 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De Muchosa wordt geadopteerd in het repertoire van Griff... Ze zal dus weerklinken in Gooik 18 januari...
Rémi...
|
|
, 09/01/2006 17:58 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Joepieeee !!!...
Eindelijk hebben we het instrument waar het thuishoort, namelijk in de handen van de mensen die het weten te apprecieren!!!
|
|
, 10/01/2006 19:12 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Moesten er mensen zijn die, om een of andere reden, niet akkoord gaan met bovenstaande commentaren, of er opmerkingen over hebben mogen ze gerust dit forum gebruiken om aan hun zieleroerselen uiting te geven.
Het spreekt vanzelf dat ze mij ook persoonlijk kunnen kontakteren.
Ook voor tegengestelde meningen of verbeteringen/ aanvullingen sta (ik al dan niet via dit forum) open.
Jan Soete
|
|
, 01/02/2006 17:27 -
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
bijschrift  |
|
|
|
|
|
I
|
streek:
Brabant |
|
I
|
datum:
|
|
I
|
genre(s):
|
|
I
|
website:
|
|
I
|
email:
|
|
I
|
aantal
malen gelezen: 3747 |
|
I
|
artnr:
20407 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
redactie  |
| |
|
|
verwante artikels  |
| |
|
|
mail  |
| |
|
Recentste foto-reportage  |
| |
|
|
|
|