Wild Boar Music – WBM 21063 – 2005 – 52:41

 

De Waalse violist Luc Pilartz is een bezige bij. Hij was één van de oprichters van de schitterende Waalse groep PANTA RHEI, richtte een paar jaar geleden (na zijn vertrek bij Panta Rhei) de groep TRIO TRAD op en bracht nog niet zo lang geleden het boeiende ‘MESANGLES – Violon Populair en Wallonie’ uit.

 

Nu ligt er een nieuwe plaat in de rekken. In vergelijking met zijn vorige album is de bezetting soberder geworden. Zijn medemuzikanten zijn echter stuk voor stuk klassebakken. Vooral accordeonist Didier Laloy maar ook contrabassist Vincent Noiret en percussionist Stephan Pougin zijn ook in Vlaanderen behoorlijk gekend, en dat niet alleen dankzij Panta Rhei. De laatste muzikant, Bernard Zonderman (barokgitaar) is me onbekend.

 

Toch zou het verkeerd zijn om te stellen dat dit een plaat is van bovenstaande groep. Het is een plaat van Luc Pilartz. Zijn sublieme vioolspel staat in het middelpunt van de belangstelling. De andere muzikanten onderstrepen dit alleen maar. Zelf soleren ze zelden, soms zijn ze zelfs helemaal niet aanwezig, en in de andere nummers is subtiliteit de regel. Vaak krijgt de muziek een ‘barok’ kleurtje door het gitaarspel van Zondreman. De uitzonderingen bevestigen zoals zo steeds de regel. ‘Polska de 'regarde' - deux halling’ bevat b.v. een rijk klankenpalet dat bijna doet denken aan de drive van Panta Rhei.

 

Zoals de naam van het album het al laat vermoeden kunnen we ons verwachten aan Zweedse muziek. Het merendeel van de muziek komt uit het tiende deel van de ‘SVENSKA LÅTAR’. Ter info: de totale Svenska Låtar beslaat 24 delen met daarin achtduizend melodieën, samengebracht door Nils en Olof Andersson op het einde van de 19^de eeuw en gepubliceerd vanaf 1992. Het 10^de deel verzamelt de melodieën van Värmland.

Pilartz heeft duidelijk een boontje voor Zweden. Op zijn vorige plaat had hij het trouwens nog over de links tussen Waalse en Zweedse traditionele muziek. Hij vertelde toen over Waalse mijningenieurs die in Zweden gingen werken, en er daar hun Waalse muziek introduceerden, die daar opgepikt werd door de lokale bevolking en een eigen leven is gaan leiden. Deze stelling is boeiend, maar staat wel ter discussie. In het boekje van deze nieuwe ‘MUSIQUE DE SUEDE’ wordt er in alle talen over gezwegen…

 

Als er één traditionele dans populair is in Zweden, dan is het wel de polska. Die lijkt ritmisch een beetje op een wals, maar het accent ligt op de éérste en de derde tijd.

Vaak maakt Pilartz ‘medley’s’ van verschillende polska’s. Hij zag het trouwens blijkbaar niet zitten om alle individuele tunes te vermelden, maar heeft het gewoon over ‘cinq polskas’, ‘quatre polskas’…

Er staan twee polska’s op die geschreven werden naar een compositie van C.J. Björklund. Ze behoren wat mij betreft tot de beste nummers van de plaat. Nochtans is het net in die nummers dat Pilartz solo speelt, behalve dan in de laatste polska – daar is er ook wat percussie. Dit laatste nummer gaat even later trouwens naadloos over in een reel met Canadese roots. Wat maakt deze nummers dan zo uitzonderlijk? Ik denk dat ze minder ‘klassiek’ aandoen dan veel van de andere composities en arrangementen. Die zijn me vaak te toegankelijk en te glad, en te ‘kamermuziek’. Toch moet ik bekennen dat de afsluiter van dit album, ‘Sarabande’ van een onaardse schoonheid is. Nochtans is dit ‘echte’ kamermuziek: het komt uit de vijfde suite voor cello solo van J.S. Bach, en wordt hier niet solo op cello gebracht, maar wel op viool. Magnifiek.

 

Er zijn nog een aantal andere buitenbeentjes. Zo komt de ‘chant d’adieu’ niet uit de streek van Värmland, maar van Angermanland. Ook hier klaart Pilartz de klus helemaal alleen. Wat een prachtig emotievol vioolspel… De sfeer wordt wel achteraf enigszins gebroken door de drie daarop volgende ‘hoofse’ polskas.

 

Het beste heb ik voor het laatst bewaard. Ik vermoed dat dit ook Pilartz’ lievelingsmelodie is. Hij heeft ze in elk geval tweemaal op de plaat gezet: de ‘polska du coucou’. In de ene versie zingt de koekoek iets hoger dan in de andere, maar verder lijken beide versies sterk op elkaar. Ook hier speelt Pilartz terug solo. De zéér aandachtige luisteraar zal misschien hier en daar een enkele gitaarsnaar horen pingelen. Het is niet de schitterende melodie die deze polska du coucou tot een meesterwerk maakt. Deze compositie spreekt me zo aan omwille van de breekbaarheid. De viool klinkt hier zeker niet glad. Er zijn kleine imperfecties, en dat maakt het nummer nu net zo perfect…

 

Klik hier om deze CD te bestellen in Den Appel. Hij wordt je dan gewoon opgestuurd, samen met een overschrijvingsformulier.