Onlangs werd hier op Folkroddels gesuggereerd dat een nieuwe dans-website het probleem zou oplossen van het vinden van gepaste bals voor dansfreaks. Wel, tot nu toe is daar niet veel van gebleken: de site is er inmiddels, maar geen spoor van het evenement dat we op zondagmiddag toevallig door wat gegoogle op een mij tot nu toe onbekende danskalender ontdekten en dit slechts anderhalf uur voor het aan de bijna andere kant van België zou aanvangen: een stage en fest-noz met de Cercle Celtique de Tressignaux in La Louvière. We zijn er meteen laag naartoe gevlogen. We hebben het ons niet beklaagd en zijn terug thuis gekomen met weer flink wat extra bagage. Er werden zo’n 20-tal dansen uit de doeken gedaan, waarvan we de volgende 5 nooit eerder hadden gedanst.

 

Contre-rond de Saint Vincent. Het betreft een dans uit hetzelfde gebied als de Rond de Saint Vincent. De dansers staan in een gesloten cirkel, M-V afwisselend en elkaar de hand gevend. Tijdens het eerste deel wordt gewandeld in wijzerzin, de rechtervoet telkens kruisend voor de linker waarbij op elke beat een stap wordt gezet, en maken de armen laag schommelende bewegingen. Tijdens het tweede deel verandert de pas: op de vierde beat wordt de rechtervoet niet meer neergezet, maar lichtjes opgeheven gehouden, terwijl men pivoteert op de linkervoet om van dansrichting te veranderen. Op de daaropvolgende eerste beat plaatst men dan de rechtervoet naar rechts, vervolgens stapt men met de linkervoet gekruist voor de rechter, zet opnieuw de rechtervoet naar rechts, om vervolgens daarop te pivoteren om opnieuw in wijzerzin te vorderen. De armbewegingen gaan gewoon verder zoals in het eerste deel. In principe worden de beide delen elk gedurende 8 maten gespeeld, maar het zijn de muzikanten die bepalen wat wanneer moet gebeuren. Luisteren is, zoals altijd, dus de boodschap.

 

Plinn-Polka. Een heel plezierige dans-jeu in koppel waarbij 8 maten Plinn afgewisseld worden met 8 maten polka. Tijdens de Plinn gaat één van de danspartners op de danslijn achteruit, terwijl de andere vooruit gaat. Het is de man die bepaalt wie, en hij regelt dat door de gepaste draai te geven tijdens het polka-gedeelte.

Terloops weze gezegd dat er volgens de dansleidster van het gezelschap twee correcte manieren zijn om een Dans Plinn te dansen. De eerste, gemakkelijkste en minst vermoeiende, is //links - /hop-op-links - /rechts links/rechts - //links - /hop-op-links - /rechts links/rechts - //, enzovoort. De tweede is //links - /hop-op-links - / te vervangen door telkens op de twee voeten tegelijk wat naar links te springen. Bij de Plinn-Polka gebruikt men de eerste manier, waarbij men geen kleine sprongetjes naar links maakt, maar waarbij men respectievelijk voorwaarts of achterwaarts huppelt, al naargelang van de positie waarin men staat.

 

Dérobée de Montcontour genaamd naar een dorp in de Côtes d’Armor. Dansers staan opgesteld in koppel, V links van M, in een sliert van liefst niet meer dan 16 koppels. Partners hebben elkaar bij de hand. De dans heeft drie delen. Tijdens het eerste deel wandelt men achter elkaar. Tijdens het tweede deel, iets sneller en levendiger gespeeld, wordt de wandelpas omgezet in een huppelpas. Tijdens het derde deel splitst het leidende koppel zich: de dame loopt in tegengestelde richting onder de bruggetjes die de andere koppels, zelf verder huppelend, maken door de handen hoog te houden, terwijl de man links van zijn dame meevolgt, buiten de sliert. Hij mag ondertussen niet blijven hangen, want als zijn dame eerst een het einde komt, zou een andere man haar reeds kunnen opwachten, en ermee verder dansen. Vandaar trouwens de naam “dérobée”. De dans herhaalt zich dus met telkens een ander leidend koppel.

 

Le Galop Nantais. Een eenvoudige dans-jeu waarbij een gallop-pas afgewisseld wordt met een polkapas. Hier een fragmentje door Yann Dour en Yves Leblanc uit de serie Apprenez les Danses Bretonnes. Onmogelijk niet te horen wanneer je wat moet doen.

 

Dérobée Tourniquet. Deze dans heeft een opstelling zoals de eerdere Dérobée, maar partners houden elkaar’s rechterhand vast. Vooraf moet bekeken worden hoe de koppels precies zijn verdeeld aangezien tijdens het tweede deel van de dans de onpare koppels moeten dansen met de pare.

Tijdens het eerste deel wordt er gewoon voorwaarts gewandeld of gehuppeld naargelang de snelheid van de muziek. Tijdens het tweede deel draaien de oneven koppels zich lichtjes naar achter om de rechterhanden te kunnen samenvoegen met die van de even koppels. Daardoor wordt er dus een molentje gevormd. Men laat het molentje 4 maten rechtsom draaien, en dan linksom terwijl men uiteraard ook de linkerhand in het midden houdt. Hier een fragmentje door Patrick Lancien.

 

Een dans die we wel reeds dachten te kennen was de Kost ar C’hoat. Helaas ! Wat we kenden waren twee verschillende afkooksels van het origineel. Ik wil jullie de volgende anekdote aangaande een zeer kortstondige liefde op het eerste gezicht (ik overdrijf) dus niet onthouden, dit om jullie dezelfde schande (ik overdrijf nog meer) niet te laten meemaken. De dansleidster was minutieus, beat per beat, de correcte passen aan het uitleggen, wat tot groot gesukkel bij de meeste deelnemers leidde, ook al was ze nog maar aan beat 3 gekomen. Wat ze tot dan toe had uitgelegd leek op wat ik kende, maar was wel moeilijker. Veel last had ik er anderzijds niet mee omdat dezelfde bewegingen die gemaakt dienden te worden ook voorkomen in Ierse sean nos dans, al kostte het toch wat inspanningen om niet te doen wat ik daags voordien op Boombal Dranouter wèl had gedaan. Toen de dansleidster mij bezig zag, kwam ze af, en zij ze “Monsieur, ne me dites pas que vous dansez le Kost Ar C’hoat maintenant pour la première fois! Votre style est correct”. Ik zeg haar lichtjes geflatteerd dat het wel de eerste maal is op deze manier, waarop onmiddellijk donderwolken over haar gezicht verschijnen, en ik te horen krijg: “Monsieur, il n’y a pas d’autres façons”. Het waren dan twee daar ook aanwezige leden van de Cercle Triskell van Evere, dezelfde die op Gooikoorts 2005 twee schitterende Bretoense dans-workshops hebben gegeven, die mij uitlegden dat vele Bretoenen erg trots zijn op hun dansen, en met lede ogen de verbastering aanzien die ontstaat doordat fest-noz gangers van over heel de wereld stukken en brokken van een dans oppikken, en die dan als vermeende experts elders gaan onderwijzen. Anderen, die wel kennis hebben van de echte origine, creëren soms nieuwe choreografieën op basis van een dans, maar vergeten er in hun lessen dan wel bij te zeggen dat het om nieuwe creaties gaat, en niet om het origineel. Het zal de doorsnee danser wellicht worst wezen wat origineel is en wat niet, maar goed, ze hebben, zeker vanuit historisch opzicht, wel een punt.

Bon, hoe gaat het dan wel ? Ziehier de, naar ik hoop, énige en echte Kost ar C’hoat:

Oefenen staat vrij, maar Folkroddels is niet verantwoordelijk voor gebeurlijke ongevallen.