Het is een feit dat koppeldansen in de lift zit.  Met het volgende artikel poog ik uit te zoeken naar een mogelijk antwoord.  Ik schrijf met opzet een mogelijk antwoord, want geen enkel antwoord is zaligmakend.  Gewoon enkele bedenkingen op een rij.  Het is dan ook niet echt de bedoeling om een zware discussie uit te lokken, maar reacties zijn natuurlijk uiterst welkom.  Klinkklare bullshit of een bron van waarheid?  Haal er voor jezelf uit wat er uit te halen valt.. 

(nog even vermelden dat het boek 'Het moeilijke ontmoeten' (1997) van K. Raes een grote inspiratiebron was..)

In het begin van de 20^ste eeuw werd er op tal van gelegenheden een danspasje gezet.  Het betrof dan dansen zoals de foxtrot, de wals en de polka, ook wel koppeldansen genoemd.  In de jaren ’70 hebben deze koppeldansen fel moeten inboeten ten voordele van de individuele dans.  Dansen in koppel werd gezien als het toonvoorbeeld van de onderdrukking van de vrouw, het hield de stereotype rolpatronen (de man domineert de vrouw) in leven en het liet geen ruimte voor individuele expressie.  Het gevolg was dat er steeds minder werd gedanst.  En ook de opkomst van het collectieve housegebeuren kon het tij niet keren.  De dans bleef iets individueels. 

De laatste jaren merken een veranderende wind.  Zo won Boombal (een folkgebeuren waar men danst in groep of per koppel) de publieksprijs van Radio Klara.  Ook de salsa- en tangodanslessen worden systematisch door meer studenten gevolgd.  Deze tendens kunnen we volledig kaderen in de zoektocht naar de anonieme moraal. 

Koppeldansen worden gekenmerkt door een aantal (eenvoudige) basisregels die door iedereen gekend zijn.  Deze basisregels betreffen niet enkel de danspassen, maar kunnen ook veel ruimer gezien worden.  Zo vertellen de ongeschreven regels wie er leidt, wie er uitnodigt, wat je van elkaar (niet) kan verwachten.  Op die manier vormt de dansvloer een wereldje op zich, waar dingen kunnen gebeuren die buiten deze danscontext met veel achterdocht zouden worden bekeken.  Eén specifiek voorbeeld hiervoor betreft het lichamelijke contact.  Niet elke aanraking hoeft direct geërotiseerd worden.  Dit is van cruciaal belang, daar lichaamscontact even belangrijk is voor de mens als eten en drinken.  Koppeldansen kunnen we dan ook bezien als een reactie op het opkomende antiseksuele syndroom.  Het toont dat seksualiteit verder reikt dan het genitale gedrag, maar dat ook het ontmoeten en de ontdekking, het elkaar aanvoelen, een grote, niet onbelangrijke rol spelen. 

Verder kan de dansvloer een nieuwe plaats zijn voor dating en mating  In de huidige samenleving zijn de mogelijkheden tot nieuwe ontmoetingen erg beperkt.  Mensen lopen elkaar voorbij op straat, een praatje bij de bakker is geschiedenis en als er iemand in de trein spontaan een gesprek aanknoopt bekijkt men hem/haar met grote argwaan.  We zijn het ook afgeleerd, het contact leggen.  De dansvloer en het kader rondom het koppeldansen vormen hiervoor een ideale oplossing.  Iemand ten dans vragen behoeft maar een eenvoudige knik en glimlach.  Tijdens de dans voelt men (letterlijk en figuurlijk) al snel aan of het al dan niet klikt.

Ik wil ook nog meegeven dat doorgaans de man nog steeds leidt, maar wel met respect voor de mededanser.  Als de vrouw laat blijken dat ze graag de komende dans leidt, dan vormt dat ook geen enkel probleem.  Verder zijn de koppels heden ten dage ook niet per se heterogeen.  Het gebeurt geregeld dat een vrouw met een vrouw danst, of een man met een man.  Gelijkheid troef op de dansvloer.  Dit alles toont aan dat de waarden op de dansvloer niet dezelfde zijn als veertig jaar geleden, maar dat het wel degelijk om nieuwe waarden gaat.  Het is dan ook geen teruggrijpen naar het romantische verleden. 

En naar al deze anonieme conventies zijn we op zoek.  Ze kunnen een bron vormen voor een heropgepoetst moraal in de samenleving.  Wie weet vormen ze wel de eerste stappen voor een nieuwe fundering waarop nieuwe/oude waarden kunnen worden heropgebouwd.  Mogelijks vormt de herrijzing van de koppeldans tot een nieuwe vorm van ‘authentieke ontmoeting’.

Toch is er ook een keerzijde aan de medaille.  Men kan het hele gebeuren ook bekijken door de bril van de consument.  Mensen zullen op de eerste plaats blijven dansen voor zichzelf, om de batterijen weer op te laden.  Hier komt het utilitaire individualisme dus om de hoek piepen.  Gelukkig sluit het ene het andere niet uit.  Om te kunnen dansen, moeten er nu eenmaal basisregels en –passen zijn.  En koppeldansen zal je nooit op je eentje doen..  Het blijft een socialer gebeuren dan de expressieve, individualistische dans.

En hier dan ? Alleen ik had de pech met een juffrouw te moeten dansen, snik.