Home
> achtergrond > Dansroddel
> Dansen op Cajun en Zydeco
Dansen op Cajun en Zydeco
Two-step, jitterbug , Cajun wals en Cajun freeze: het dansrepertoire is beperkt, maar de figuren onuitputtelijk.(Dansroddel)
Peut qu’manquer, zowat de oudste volksmuziekgroep uit Picardië, zo oud zelfs dat ze nog niet eens aan een website hebben gedacht maar alleen aan email, organiseert tweemaal per jaar, in de schaduw van het Kasteel van Bertangles, een weekend-stage traditionele dans en gastronomie rond een bepaald thema. Ditmaal was Cajun aan de beurt. Geen moment hebben we getwijfeld om daar naartoe te trekken. Ten eerste omdat Bertangles maar enkele kilometer boven Amiens ligt, een goede twee uur rijden van Gent, en zich aldaar in het Quartier Saint-Leu, de crêperie Tante Jeanne bevindt waar men de lekkerste Bretoense crêpes serveert. Ten tweede, omdat ook in de onmiddellijke nabijheid de Cidrerie de la Garenne een overheerlijke ambachtelijke cidre brut produceert waar je kan van drinken zonder al te dronken te worden. En ten derde, omdat we ooit eens in New Orleans het bekende Cajun restaurant Mulate, waar bijna dagelijks de beste Cajun en Zydeco groepen ten dans spelen, hebben bezocht maar moesten vaststellen dat we met onze scottish en traditionele walspasjes serieus uit de toon vielen. Daar moest dus iets aan gebeuren !
Het moet gezegd, het weekend was een ongelooflijk succes. Niet te verwonderen als je weet dat het programma bestond uit twee workshops van elk zo’n 5 uur, een driegangen diner op zaterdagavond met ondermeer Cajun Jambalaya, een bal met Bal de Maison, een driegangen lunch op zondag met Poisson Noirci, en tussendoor, op zijn Frans weet je wel, de nodige koffiepauzes met pain au mais en aperitief, en dat alles voor 45 €. Je kon zelfs bij lokale deelnemers blijven logeren, als je dat wou.
Dansmeesters van dienst waren Guido Guihard en Sylviane Jean. Ze wonen wel in Bourges, maar brengen alle mogelijke vakanties door in Louisiana. Ze behoren ook tot de vaste Cajundans lesgevers in Gennetines en het Cajun festival van Saulieu.
Cajun is ontstaan op basis van de verschillende emigraties die zich hebben voorgedaan in de 17de eeuw. Het woord "cajun" is trouwens afgeleid van "acadien" wat oud Frans is voor “paradijselijk” en waarmee de streek Nova Scotia in Canada werd beschreven waar de Fransen eerst terechtkwamen. Later zijn ze daar door de Engelsen verjaagd, waarna ze in het zuiden van Louisiana terechtkwamen na jarenlange omzwervingen die bekend staan als "le grand derangement". Zowel de dansen als de muziek hebben nog duidelijk Franse wortels, maar hebben uiteraard heel wat veranderingen ondergaan. Later heeft zich, door beïnvloeding vanuit de zwarte gemeenschap, daar ook Zydeco aan toegevoegd.
De meest oorspronkelijke Cajun dans is de two-step “oude stijl”. Je kan de passen vergelijken met het eerste deel van de scottish. Maar in plaats van te hoppen of een rust in te bouwen, tikt men met de voet op de vierde tijd lichtjes op de grond, of klikt men tegen de hiel, of smeert men de derde stap traag uit over twee tijden. De voeten blijven altijd laag tegen de grond, en de man stapt vooruit, de vrouw achteruit. Draaien kan ook, maar wordt als een variatie beschouwd.
Deze stijl staat in schril contrast met de moderne stijl die men jitterbug noemt, en die is ontstaan door invloeden uit Texas, midden 20ste eeuw. De pas is nog eenvoudiger: namelijk dat wat je doet tijdens de swing uit de tovercirkel. Best wel vermoeiend, en tijdens het dansen verander je best af en toe van steunbeen, maar dan zonder de dynamiek te doorbreken. En daar ligt dan precies wel de eerste moeilijkheid. De tweede moeilijkheid zijn de figuren, die je het best kan vergelijken met wat er gebeurd bij salsa of swing. Ze hebben allemaal leuke namen zoals coeur tendre, clocher, ‘tit fenêtre, tunnel, grande fenêtre, grande promenade, Lucie, coucou, moulin, …Veel te veel werk om dat allemaal uit te leggen. Daarom: zie hier de meesters aan het werk.
Iets trager dan de jitterbug is de Cajun Freeze, die gedanst wordt op muziek die men Louisiana blues noemt. Daarin zit niet dat boem-tak, boem-tak patroon van de two-step of jitterbug. De Cajun Freeze wordt ook op twee manieren gedanst, hetzij solo als een vorm van line-dancing, hetzij in koppel. In koppel is er bijna geen verschil met de two-step old style. Solo gaat het : rechts links rechts hold naar rechts, links rechts links hold naar links, rechts links rechts hold naar achter, en dan het komieke ‘jieve jieve jieve retour’. Als variatie kan je op elk moment draaien, liefst zonder de richting kwijt te geraken. Je verstaat het niet ? Kijk dan hier.
En dan is er de Cajun wals, véél trager gespeeld dan de klassieke bal folk wals. Je raadt het al: er zijn ook twee manieren. De eerste is het meest gebruikelijk en hierbij worden de klassieke walspassen gebruikt: links rechts links, rechts links rechts, enzovoort. Qua stijl is het wel belangrijk te weten dat de voeten over de grond glijden, en dat er hoofdzakelijk rechtdoor wordt gestapt: draaien is opnieuw een figuur. Omwille van de traagheid der muziek, kunnen verschillende figuren worden uitgevoerd. Daarvan hebben we ook een clipje.
De tweede vorm is, eigenaardig genoeg, het toepassen van de two-step old style pas op de wals. Dus je danst een step in vier tijden, op muziek die drie tijden bevat. Iets om je hoofd bij te houden.
Naast solo- en koppeldansen heeft Cajun ook dansen met meerdere personen. Hier een voorbeeld van een trojka.
En dan is er de Zydeco. De basispas hierbij is: links schuif-rechts rechts links, rechts schuif-links links-achteruit rechts-terplaatse. Hij wordt afwisselend gedanst in walshouding en jitterbug-houding. Dit leer je niet op een week-end!
Cajun en Zydeco op een boombal of folkfuif ? Ik kijk er al naar uit !
Ik ken deze dansmeesters van in Gennetines en inderdaad door hun is Cajun ook voor mij een van de dansen die ik graag doe! Al zie je het hier nog veel te weinig op bals!
In Saulieu (Fr) 2008 viel het mij op hoeveel mensen daar dansen tijdens een C&Z festival. Dat willen we ook in Nederland stimuleren op het ZydecoZity festival in juni. We gaan dan ook 1 februari een dansworkshop geven met Mary Elms uit Engeland in Raamsdonksveer. Ook tijdens het festival zijn er dans workshops.