Värttinä – Miero – 2006 – Realworld Records – 0946-346067 2 1

Värttinä is internationaal gezien ongetwijfeld Finlands bekendste folkgroep. De groep bestaat al ruim 20 jaar. In den beginnen waren ze een grote ‘kantele’-groep. Later evolueerden ze naar een meer rockende sound, met gedreven vrouwenzang als handelsmerk. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat ze Belgische groepen als Laïs en URBAN TRAD sterk beïnvloed hebben (wees het overigens gerust grondig met me oneens). Voor een uitgebreider uitleg over de biografie van deze groep, en van wat een ‘kantele’ is verwijzen we graag naar onze steekkaart (zie ‘verwante artikels’).

Het vorige album van Värttinä (‘IKI’) dateert intussen al van 2003. Nochtans zat de groep intussen niet stil. Ze werden immers benaderd om een groots opgezet spektakel rond Tolkiens ‘In de ban van de ring’ muzikaal op te luisteren. De voorbereidingen van wat ze zelf “één van de grootst opgezette muzikale theatershows ooit” noemen duurden jaren, en is verleden maand in première gegaan in Toronto. De organisatoren kozen voor een Finse groep vermits JRR Tolkien zijn inspiratie over ‘midden-aarde’ en de Elfse talen zou gehaald hebben uit het beroemde epische Finse runen-gedicht ‘Kalevala’.

Vreemd genoeg wordt van deze theatershow (nog) geen cd uitgegeven. De groep bracht nu wel een nieuwe plaat uit, en die plaat zou wel eens een groot succes kunnen worden.
Het kleinood luistert naar de naam ‘MIERO’ en – we kunnen het meteen al verklappen – is één van hun beste platen van de laatste tien jaar.

De composities en arrangementen zijn minder toegankelijk geworden. Dit is weer meer een folkplaat in plaats van een rootsy popplaat. En het geheel klinkt veel melancholischer en minder uptempo dan vroeger. Ik vind de plaat hierdoor ‘echter’ klinken.

De plaat gaat wel denderend van start met ‘Riena / Anathema’. Meteen valt de indrukwekkende sound op. De combinatie van accordeon, contrabas, drums, violen klinkt vol. De (woedende) meerstemmige zang overtuigt. Dit is een puur feestnummer. Wie deze groep ooit live aan het werk zag weet dat ze hier goed in zijn. Oude fans zullen misschien ontgoocheld zijn dat dit nummer, samen met ‘Lumotar / The Enchantress’ de enige uptempo liederen zijn (ook ‘Mieronthe / Path of the outcast’ doet denken aan de oude Värttinä maar vind ik persoonlijk minder geslaagd). De rest is namelijk ongewoon rustig voor Värttinä’s doen. Wat mij betreft is ‘Mataleena’ zeker één van de hoogtepunten. Ditmaal geen oprecht gekrijs, maar wel een melancholisch nummer (met een bloedstollende tekst, waarover later meer). ‘Maaria’ is zo mogelijk nog gevoeliger. Ik meen zelfs een fado-gitaar te herkennen. De tokkelinstrumenten zijn – samen met de gevoelig bespeelde accordeon – trouwens op de hele plaat prominent aanwezig. Bij zowel ‘Mustat Kengät / Black Shoes’ als ‘Lupous / The Promise’ klinken de vele snaarinstrumenten samen bijna als een harp. Maar hoe zacht en mooi de muziek ook moge zijn, één ding is niet veranderd in vergelijking met vroeger: de manonvriendelijke teksten (met dank aan het cd-boekje, waar alle teksten netjes naar het Engels vertaald worden). De ene keer zijn de dames woedend op een bepaalde heer, en het vuur van hun haat jegens hem wordt opgepookt tot ongekende hoogtes. Een andere keer wensen ze andere mannen door middel van lichamelijke liefde volledig aan zich te binden zodat die mannen hun willoze liefdesslaafjes worden. Tot overmaat van ramp vermoorden ze tussen de soep en patatten ook nog eens hun drie baby’s. Ik hoef waarschijnlijk niet te vertellen dat het jongentjes waren… Van soep en patatten gesproken: we krijgen ook heel wat heksenreceptjes geserveerd. Ooit willen weten waar gekookte slangenkoppen goed voor zijn? Luister naar deze muziek en je weet het.

Wil je het allemaal live nog eens meemaken? Dat kan, want deze maand speelt de groep in België (in de AB – zie onze kalender).

Bezetting:
• Susan Aho, Mari Kaasinen en Johanna Virtanen: zang
• Janne Lappalainen: bouzouki, sopraan sax, kaval, low whistle
• Markku Lepisto: accordeons, kantele
• Lassi Logrén : violen, jouhikko (wat dat ook moge zijn), nyckelharpa, harmonium en zang
• Jaska Lukkarinen: drums, percussie en stemmetjes
• Hannu Rantanen: contrabas
• Antto Varilo: akoestische en elektrische gitaren

Klik hier om deze CD te bestellen in Den Appel. Hij wordt je dan gewoon opgestuurd, samen met een overschrijvingsformulier.