Boban i Marko Markovic Orkestar – Go Marko Go! – 2007 – Music & Words – CD-PIR2121 – 50:15 – www.piranha.de

Hoe komt het toch dat die balkan-orkesten zo wild en veelzijdig zijn? Dat heeft natuurlijk alles te maken met geschiedenis. De muzikanten zijn immers vaak zigeuners. Dit volk dat door de Slaven ‘Tsiganes’ en door de Roemenen ‘Roma’ worden genoemd (en honderden jaren geleden ook ‘Flamenco’ werden genoemd door de Spanjaarden omdat hun ruige levensstijl deed denken aan die van de in hun ogen onbeschofte Vlamingen – later werd dit scheldwoord een muziekvorm maar dat is een ander verhaal) heeft immers een bewogen geschiedenis achter de rug. Ze trokken doorheen gans Europa, maar ook door Azië. Ze waren nergens echt welkom, en trokken dan maar verder. Op hun eeuwigdurende reis pikten ze overal muziek op, en verwerkten die in hun eigen muziek. Er werden bewijzen gevonden dat er ten tijde van het grote Oostenrijks/Hongaarse rijk al zigeunerbrassbands aan het hof speelden. Ten tijde van het Ottomaanse rijk werden die grote orkesten versnipperd tot dorpsorkesten. De ziel bleef echter behouden.

In de jaren ’90, na de val van het IJzeren gordijn, ontdekte het Westen plots de Balkanorkesten. Eén van de grootste namen – naast Goran Bregovic – is Boban Markovic. De man is geboren (en leeft nog steeds) in Vladicin Han, een bergdorpje in Zuid-Servië. De grootvader van Boban was ooit een zeer bekend trompettist. Hij werd uitgenodigd door Koning Aleksander van Joegoslavië. Bobans vader, die zelf geen beroepsmuzikant was, maar wel een passie had voor muziek stimuleerde Boban om zoveel mogelijk te oefenen. Toen hij 25 was maakte hij al deel uit van het kruim van de Joegoslavische trompettisten. Op zijn 35ste was hij een levende legende.
De familietraditie wordt trouwens nu al verzekerd. Marko, Bobans zoon kreeg een trompet toen hij 3 was. Algauw merkte het kind dat zo’n trompet niet alleen handig was om in de zandbak kastelen mee te bouwen. Je kon er ook op blazen. Op zijn 7de was hij al zo gebeten door de trompetmicrobe dat hij zijn lessen op school begon te verwaarlozen. Op 13-jarige leeftijd maakte hij zijn eerste studio-opnames. Op zijn veertiende vervoegde hij het orkest van zijn vader.
Op de vorige plaat (‘THE PROMISE’) mocht hij al geregeld soleren. Tussen de soep en patatten speelde hij nog vlug de hoofdrol in de film 'GUCHA - DISTANT TRUMPET' van Emir Kusturica (die we natuurlijk ook kennen van de sublieme films UNDERGROUND en BLACK CAT WHITE CAT waar muziek een belangrijke rol in speelde, van Bregovic tot Iggy Pop).

En nu is er dus een nieuwe plaat. De titel zet al meteen de toon: ‘GO MARKO GO!’. En de groepsnaam is niet langer BOBAN MARKOVIC ORKESTAR maar wel BOBAN i MARKO MARKOVIC ORKESTAR. Als we kijken wie de nummers geschreven en/of gearrangeerd heeft, zien we dat gewoon alles van de hand van Marko is. En de knaap is nauwelijks 19… De zoon heeft duidelijk zijn vader – ‘the Mohammed Ali of Balkan brass’ – voorbijgestoken.

Uit nieuwsgierigheid heb ik niet alleen deze cd maar ook de vorige aandachtig beluisterd. Het spreekt vanzelf dat deze muziek in grote lijnen lijkt op de vorige plaat. Ook hier gaat het om balkanmuziek gebracht door een gekke kleine (11-tal man) fanfare, met niet alleen koperblazers, maar met percussie en zang. Toch is er een duidelijke evolutie merkbaar. De muziek is wellicht wat minder wild. De subtiliteit is echter toegenomen. Er wordt bijvoorbeeld nog steeds inspiratie opgedaan uit b.v. Latijns-Amerikaanse muziek, maar die zuiderse invloeden worden op een meer verfijnde manier ingepast in de balkanmuziek. Eén nummer werd samen opgenomen met Shantel (en staat trouwens ook op de cd van Shantel die we hier verleden week besproken): ‘Pijen’ is pure balkanreggae. Het is best wel een leuk liedje dat me op de één of andere manier doet denken aan Manu Chao, maar is niet mijn favoriet. Ik heb het meer voor de vette noten in ‘dzumbus funk’ en ‘go marko go!’ of de melancholie in ‘cig’. Eigenlijk gaat het nergens echt ‘hard’, behalve dan in de bijna 7 minuten durende finale waar verschillende klassiekers naadloos aan elkaar geblazen worden. Vooral het laatste nummer ‘Kalasnijikov’ zullen velen herkennen. Het is geen exacte kopie van het origineel (van Goran Bregovic). Gelukkig maar. Ik hou niet van nauwgezette covers die onvermijdelijk een flauw doorslagje van het origineel zijn.

Kortom, dit is een uitstekende plaat waar virtuositeit in de plaats van muzikale woede gekomen is. Gezien de leeftijd van Marko zullen we in de toekomst nog heel veel moois mogen verwachten. Als ik dan toch één kritiekpunt moet geven: ik hoop dat de volgende plaat een héél klein beetje stouter zal zijn.