VALRAVN (eigen beheer, VALCD001) – 2007 – 62:22

We trappen een open deur in wanneer we stellen dat de Scandinavische folkscène momenteel tot de meest innoverende behoort. Goed, er is het concept dat misschien al in de 80-iger jaren uitgebouwd werd door groepen als ‘Folk Och Rackere’, die zich dan weer lieten inspireren door het Angelsaksische en Franse folkrockgebeuren. Bij Valravn, hun naam stamt uit de Deense mythologie en verwijst naar een vampiere raaf, die opdrachten vervult in ruil voor het bloed van een kind, vinden we enkele eigen composities, maar daarnaast poetsen ze vooral traditionele Deense, IJslandse Zweedse en Faeroese parels terug op tot schitterende, eigentijdse juwelen. Pure magie, zo bleek op het recentste Dranouterfestival, toen ze de hele tent onderdompelden in een duister mystieke, feeërieke sfeer. Dat diezelfde aanzuigkracht ook hun debuutalbum, recht uit de studio, kenmerkt pleit nog meer voor hun grote klasse. Elektronische gestuurde Medieval-folk die je optilt tot ijzige hoogten, je vervolgens abrupt laat vallen en doet landen in een zalig donsbed, een voortdurend alterneren tussen dromend wegdoezelen en tribaal dansen.

De groepsleden hadden al langer contact met de traditionele folk, sinds 1999 is Søren Hammerlund actief in de middeleeuwse folkgroep Virelai, en sinds 2003 wordt die groep in grote lijnen bezet door de muzikanten van het in 2005 ontstane Valravn. Daarnaast is er de inbreng van Martin Seeberg (*), die zijn sporen verdiende bij de techno- en ambientfolk van Sorten Muld. Zo schieten ze het verleden een verre toekomst in.

De groep legt een ongekende vitaliteit en energie aan de dag, waarbij het fysieke samenspel de aanwezige elektronica-effecten en beats steeds weer naar de achtergrond verdringen. Het lijkt wel paradoxaal te stellen dat net door de inbreng van die kunstgrepen, de diepgang, de driedimensionaliteit versterkt wordt, waardoor de akoestische instrumenten (fluiten, jews harp, draailier, altviool,….) sterker op de voorgrond treden. Anderzijds zijn de akoestische en elektronische percussie zo met elkaar verweven dat het soms moeilijk is de loops en de slagvaardig door ecuadoriaan Juan Pino aangeslagen tamboerijnen te onderscheiden. Centraal zweeft Faroese zangeres Anna Katrien Egilstrød (Emma Härderlin, Sanna Kurki-Suonio, Björk, Sinead O’Connor,…?) andermaal een zangtalent dat een brede waaier aan rauwe emotionaliteit weet te vertolken, nu eens ruw en ongemeen krachtig (‘Krummi’, ‘Svend I Rosengaard’), dan weer met een fragiele zachtheid en sensualiteit, soms oprijzend uit het diepste duister, dan weer het muzikale sprookjeslandschap in een verblindend licht onderdompelend. Laat de Finnen dan maar zuchten dat Deens geen taal, maar een keelziekte is. De instrumenten bieden aan haar zingen en krijsen een oerdegelijke ondersteuning, en brengen ons soms in shaministische sferen, zoals doorheen bourdons van de draailier, in het door Søren Hammerlund geschreven instrumentale ‘Marsk’ (een hommage aan de natuur). Die draailier is overigens een afschuwelijk Hongaars model, al lang van het deksel van de tangentenkast ontdaan, wat Søren de mogelijkheid biedt af en toe rechtstreeks op de melodiesnaren te freewheelen.

Waarover gaan de door hen gebrachte songs nu eigenlijk? Opener is ‘Hedebys’, een oude Deense ballade. In een nacht, zwanger van de donder valt een ridder in slaap op het graf van een man die in zijn dromen verschijnt en verzoekt gerechtigheid te laten gelden ten aanzien van zijn vrouw en haar zeven meiden die hem de dood injoegen. Vervolgens komt er wat rust in het bijna parlando gezongen ‘Dromte Mig En Drom’. Dit vormt zowat het oudste gekende Deense liedtekst (ca. 1300) .’ Droom een droom vannacht, van zijden stoffen en sieraden die een japon sieren, zo licht en zacht in de stralen van de ondergaande zon.’ Bij het beluisteren ‘Krummi’ ben je geneigd je ogen af te schermen voor de dreiging van de pikkende raven. Met dit IJslandse lied dat de ruwe kracht van de natuur in ijsscherpe klanken omzet krabt Anna Katrien zich dwars door je huid.’Svend I Rosengaard’ een ballade over het onvergeeflijke, wanneer de stenen gaan drijven, de veren zinken en de oceanen branden, start vrij rustig beschouwend, maar dan slaat te verwarring en angst, om te eindigen in een apocalyptische chaos. In ‘Marsk’, een instrumentaal, dragen de beats de interactie tussen draailier en de fluit. Daarna is Anna Katrien er terug ‘Vallevan’ een zweedse melodie, hier in het faroes gezongen en één van de meest overtuigende zangprestaties, waarbij je de adem tegen je keel voelt strijken en niet weet of het een kus, dan wel een beet is die zal volgen. In ‘Under Bølgen Blå’ opnieuw een ballade met het eeuwige thema van de kuise deerne (hier de bootsmeid) die de eervolle dood (hier de sprong zeewaarts) verkiest boven de ontering door een ongewenste viezerik (hier de kapitein). De stevige uptempo ‘Òlavur Riddararós’ leert ons vervolgens wat je overkomt wanneer je op weg naar je huwelijk verleid wordt door een elfje. Het meest traditioneel klinkende nummer is ongetwijfeld ‘Kom Alle Vaesener’ (muziek en tekst van Henrik Hallgren), met alle middelen de duistere krachten uit de bodem oproepend. Dit intrigerende schijfje loopt naar zijn einde met een instrumentale compositie van Martin Seeberg, ‘Bialowieska’, een hoofdzakelijk op de altviool gedragen lofzang op één van de enige in Europa overgebleven oerwouden, met name in Polen. Dit hoogtepunt uit de Deense folk eindigt tenslotte met ‘Harra Paetur og Elingborg’, gebaseerd op de Faroese kvædi van Elinborg die naar Denemarken zeilt naar haar verloofde Heer Pætur, die ondertussen een ander huwde. Altijd hetzelfde liedje. Ook dit bijna parlando gezongen nummer roept niet toevallig associaties op met Björk. In het nummer zelf wordt overigens de luisteraar zelf bedrogen,… bijna halfweg de aangekondigde duur volgt er de absolute stilte, en wat Anna Katrien tien minuten later, gedragen door feeërieke fluiten in je oor komt fluisteren, wil je niet geweten hebben en wil je ook niet niet gehoord hebben. Je moet het dus altijd afleggen tegen de ongekende kracht van deze stem en deze plaat.

Een absolute aanrader voor folkies èn buitenlanders. Over de fotografie binnen het booklet, geen woord,… er moet ergens nog een verrassing blijven. Noteer alvast Labadoux en Deerlycke Folk in je agenda, voor tweemaal ultiem ‘Deep Throat’-genot.

Ze werden drie maal genomineerd voor Danish Music Awards Folk 2008 (beste album, artiest en debuut…). De prijzen worden verdeeld op 8 maart 2008, tijdens een ceremonie zij alvast het muzikale luik op zich zullen mogen nemen.

De groepsleden :

Søren Hammerlund : draailier, mandola, bouzouki, samples.
Anna Katrien Egilstrød : zang, santur, samples.
Martin Seeberg : altviool, fluiten, jew harps
Juan Pino : davul, cajon, snaardrums, samples.

(*) Martin maakt voorts ook nog deel uit van de mannelijke minderheid in Instinkt, een zowaar even interessante heavy-folk band waar de vrouwen het woord voeren, de (eerste) viool en het slagwerk beheersen.

Nog meer kom je te weten via :
WWW.VALRAVN.NET

WWW.MYSPACE.COM/VALRAVN

Klik hier om deze cd te bestellen in Den Appel. Hij wordt je dan gewoon opgestuurd, samen met een overschrijvingsformulier.