We kunnen daarvoor niet dankbaar genoeg zijn aan de mannen die dit allemaal mogelijk hebben gemaakt: Wim Claeys, Thomas Hoste en Klesie, wier foto?s voor mijn part vanaf nu op het bovenste luik van het Lam Gods in de Sint-Baafskathedraal mogen aangebracht worden. Merci, merci, en nog eens merci. Ook natuurlijk aan de muzikanten die het beste van zichzelf hebben gegeven, en aan de danseressen (en één zeldzame danser, gespecialiseerd in mobiliteit, hi-hi) met wie ik heb mogen rondzwieren.
Zowel het Boombal Intiem in de Norbertijnerkapel van het Patershol, als de Springplank Boombal dansfolie in het Baudelopark, hebben hun doel niet gemist. Niet alleen het kader van de kapel, maar vooral de programmatie van hoofdzakelijk akoestisch spelende muzikanten, maakten van het Boombal Intiem de ideale gelegenheid voor rustige en gevorderde dansers om héél diep in de muziek en de dansen door te dringen. De grote verdienste van de Baudelo-bals was dan weer de zéér lage instapdrempel: het enthousiasme van de jolige bendes (zowel op als voor het podium) zette menig folk-newbie aan een danspasje te maken. Ik heb gasten van 12-14 jaar hun ouders op de dansvloer zien sleuren om hen een tovercirkel of An Dro aan te leren. Mensen, heerlijke tijden zijn aangebroken !
Voor wat het waard is, hier een overzichtje - in chronologische volgorde - van de bijzonderste indrukken die de verschillende groepen op mij hebben nagelaten. Enkelen ontbreken in het lijstje, eenvoudigweg omdat ik er niet altijd bij heb kunnen zijn.
Boombal Intiem
Christiaen D?Huyvetter beet de spits af, en hoe ! Voor mij behoort die man tot de beste traditionele accordeonisten. Hij is bovendien een uitstekend danser zodat hij perfect weet waar hij de accenten moet leggen om dansers het beste van zichzelf te laten geven. Hij durfde het ook aan enkele onbekende dansen te spelen en uit te leggen, waaronder een Cercle Sicilien. Maar vooral onthouden we het stukje uit de Elzas waar polka-, scottish- en wals elkaar om de drie à vier maten afwisselden: iets om niet alleen uw voeten, maar ook uw hoofd bij te houden.
Met het gelegenheidstrio Hans Quaghebeur, Stefan Timmermans & Wim Claeys kregen we een uiterst dansbare mix van traditionalisme en modernisme, wat wel een zeldzame keer leidde tot mini-clashes of elkaar tegensprekende arrangementen, maar nooit voldoende om op een verkeerd been gezet te worden. Dat zou ik van zulke klasse-muzikanten ook niet verwachten.
Klakkebusse, een groep rond Ieptje Fourier, viel op door het zéér rustige spel: ideaal om de meest ingewikkelde variaties op scottish of mazurka uit te proberen, of om eenvoudigweg het evenwicht wat te oefenen: traag dansen vergt een betere beheersing van de lichaamsbalans. Iep verklapte me zijn geheim: als we denken iets te moeten spelen aan een bepaalde snelheid, delen we dat gewoon door twee. En het werkt, dat leidt geen twijfel. Enkel het eerste nummer, een polka, was té traag. Maar misschien was dat een truuk om de daaropvolgende dansen beter te appreciëren.
Boreas was voor mij een verrassing. Ik had er nooit over gehoord, en een blik op hun website gaf mij de indruk dat dit gezelschap folk beoefent à la noorderbuurs: saai en zonder inspiratie. Dat bleek niet het geval te zijn waarbij hun sound en repertoire het midden hield tussen wat Klakkebusse en Meander ons bracht.
Met Meander, een groep die mee aan de basis ligt van ?t Heksebroed en de folkbals en dansinitiaties die van daaruit worden georganiseerd, waren we opnieuw op bekend terrein. Ook deze groep profiteert van de danskwaliteiten van één van haar leden, met name de accordeonist en zakblazer Pol Ranson. Zij hadden ook hun fanclub meegebracht, wat handig van pas kwam bij enkele centraal/oost-Europese dansen die ze speelden. Het werd een plezierig en afwisselend bal, dat enkel naar het einde toe wat verwaterde, mogelijks wegens een nog te beperkt repertoire om 2,5 uur te vullen.
Tom Theuns en Wouter Van den Abeele speelden in trio met, als ik mij niet vergis, een Canadees fluit- en bodhran speler. Skuun ! Vooral de jigs werden door Wouter ?very Irish? gebracht, waardoor het beest in mijn beentjes helemaal loskwam.
Voor mij was Naragonia de absolute topper op Boombal Intiem. Hoe dat koppel op elkaar is ingespeeld, is moeilijk te evenaren. Zij zijn het bewijs dat bloedmooie melodieën met levendige arrangementen toch in een correct tempo gespeeld kunnen worden. Bij wijlen was het alsof hun muziek rechtstreeks mijn voeten bestuurde en ik mijn lichaam maar moest laten volgen, zo harmonieus leken muziek en dans samen te vloeien. Pas achteraf werd mij duidelijk hoe dat kwam, toen Toon en Pascale mij toevertrouwden dat ze regelmatig mijn stelten in het oog hielden om daarop hun spel, waar mogelijk, te baseren. Een schoner geschenk kan een danser zich niet indenken. Bovendien durven zij ook de platgetreden paden te verlaten om minder bekende dansen te brengen zoals een wals in 8 tijden.
Ook Kléan bracht als afsluitende groep een mooi bal. Hun sterk punt zijn de gezongen dansen, iets waar ook Ashels (zie verder) mee begint te experimenteren. Jammer genoeg lieten ze zich regelmatig iets te veel opzwepen door het enthousiasme van de dansers. De meeste nummers werden op een aanvaardbaar tempo ingezet, maar na verloop van tijd gingen ze aan het hollen, mogelijks omdat ze met één man (pardon: dame) minder moesten spelen dan ze gewoon waren. Een metronoom zou hier misschien géén zicht, dan toch wèl een oplossing zijn.
Boombal Baudeloo
Hier kreeg Velux3000 de eer (of de moeilijke opdracht) als eerste aan te treden en de juiste toon te zetten. Daar zijn ze schitterend in geslaagd. Meteen was ook het contrast duidelijk met de Boombal Intiem formule: stevige ?de beuk erin folk?, maar in het geval van Velux3000 nog met voldoende traditionele elementen. Voor hen heb ik slechts één raad: smijt dat ritme-bokske in de vuilbak: ik heb het nog nooit (dat ik jullie gezien heb) op het juiste moment, noch volgens het tempo dat de muzikanten op dat moment aanhouden, weten invallen.
Bij Horizonto hield ik het - jammer genoeg zoals later zou blijken - na drie kwartier voor bekeken. Hun debuut had mij aangenaam verrast in Melle, ook al waren ze toen nog niet helemaal op elkaar ingespeeld. In Middelkerke, een week later, was daar niets meer van te merken en waren ze ronduit schitterend, zowel muzikaal als qua dansbaarheid (met enkele mooie Canadese nummers). Maar op de Gentse Feesten traden ze aan zonder de violist Luc Pilartz, en dat was maar een magere bedoening. Achteraf bleek dat ik iets te ongeduldig was geweest, want na een uurtje is Luc dan toch komen opdagen.
Aedo deed wat ze moesten doen: het jonge volk uit de bol laten gaan en al hun vrienden en kennissen op de dansvloer sleuren. Van folk-dansen was er toen wel geen sprake meer wat sommigen (mij aanvankelijk eveneens) irriteerde, maar inmiddels beaam ik volmondig Bé die stelde dat ?om te dansen moet je maar naar het Patershol gaan?. Het is een feit: de Baudeloo Boombals hebben ettelijke honderden, zoniet duizenden op pakkende wijze laten kennismaken met bal folk, iets waar traditionalisten niet zouden in geslaagd zijn. Zonder twijfel zullen heel wat van die nieuwkomers de smaak te pakken hebben, en zich geleidelijk toeleggen op iets fijngevoeligere dansstijlen, zoniet zal in de toekomst de standaard outfit van een bal folker er zoals dit moeten gaan uitzien.
Follia! heeft wat mij betreft de mooiste Baudeloo prestatie neergezet, daarbij nipt Embrun (zie verder) kloppend. Zij combineerden perfect, met als hoogtepunt de 5T-wals Elfenbal, een ?swingen als de beesten? sound met zeer rijke en boeiende arrangementen. De evolutie die zij op een jaar tijd hebben ondergaan, althans wat de dansbaarheid van hun muziek betreft, is indrukwekkend. Bijna niets van de kritiek die ik in 2003 had op hun Boombal in Gent, is nog van toepassing. Hun laatste CD ligt inmiddels in mijn dansstudio...
Met Ashels had ik het persoonlijk dan weer wat lastig, terwijl anderen het precies schitterend vonden. Ook al is er qua bezetting toch een behoorlijke overlap met Velux3000, de aanpak is totaal verschillend. Maar best ook, uiteraard, want anders zou het bestaan ervan geen zin hebben. Waarschijnlijk liggen de eigenzinnige, maar overigens muzikaal zéér mooie, arrangementen met een belangrijke rol voor de stem aan de basis van mijn ongemak, en moeten mijn pootjes nog wat gewoon raken aan hun stijl. Met Paul heb ik inmiddels al afgesproken om dat verder te bekijken. Wordt zeker vervolgd.
Embrun en Naragonia quartet (wel in een andere bezetting dan gewoonlijk) voldeden volkomen aan mijn verwachtingen: mooie en swingende arrangementen, levendige tempo?s zonder overhaasting, boeiend om op te dansen. Voor Embrun zal Bert?s voorliefde voor een intieme dansstijl daar wel niet vreemd aan zijn, terwijl bij Naragonia quartet de stempel natuurlijk wordt gedrukt door het Naragonia duo. Mannen: goed bezig !
Ongetwijfeld zullen de Gentse Feesten 2004 aan het bal folk een enorme boost geven, en kunnen we de donkere jaren 80-90 stilletjes aan beginnen te vergeten. Maar niet de inzet van Wim, Thomas, Klesie en al hun helpers. Dat zou een schande zijn ! Net zo'n schande als de opmerking die ik al enkele malen hoorde dat heel dat Boombal-gedoe veel te commercieel is, iets waarvan de grond mij helemaal ontgaat: zéér lage inkomprijzen, vaak zelfs gratis, lage tot maximaal "normale" prijzen voor drank, steevast kwaliteitsmuzikanten, gratis dansinitiaties, een zeer vriendelijk en open publiek. Als dat de kenmerken zijn van "commercie", dan moesten ze "commercie" een verplicht vak maken in het onderwijs. Ik heb gezegd.