PAN PROJECT – EL GRECO (LOP LOP PRODUCTIONS, XANGO MUSIC DISTRIBUTION, LLR 026) 2008, 49:33.

De Griekse multi-artiest Nikos Tsilogiannis (°1946, Athene), bijgenaamd ‘El Greco’, vestigde zich in 1976 in Nederland waar hij zich liet kennen als percussionist en beeldend kunstenaar en zo de Utrechtse regio onveilig maakt. Aanvankelijk vooral drummend binnen het genre van de Griekse rock, zocht hij vanaf de jaren tachtig eerder de Griekse volksmuziek op, terwijl hij zich eveneens een profiel zocht aan te meten binnen de jazzwereld.

Op muzikaal vlak is hij momenteel vooral in dit laatste genre behoorlijk actief gebleven, vrij radicaal kiezend voor de vrije improvisatie, en zich net als voor zijn beeldhouw- en schilderwerken inspirerend op de Griekse mythologie. Open en vrije improvisatiejazz dus met een wereldmuzieksausje overgoten, terwijl ook zijn jazzrockinvloeden tot op vandaag meespelen, zoals in ‘Two to free’, een steviger nummer van Albert van Veenendaal. dat herinneringen oproept aan Frank Zappa..

Hoewel zijn jazz-carrière ongeveer dertig jaar bestrijkt kwam er pas nu voor het eerst een CD uit met het PAN PROJECT, waarvoor hij, naast van Veenendaal, ook nog het gezelschap opzocht van saxofonisten Paul Weiling en Henk Spies en bassist (en producer) Tjitze Vogel. Binnen dit project stelt hij zich als drummer niet onmiddellijk op als de uitgesproken muzikale frontman, maar eerder als geestelijke leider. Met zijn percussie schildert hij die subtiele details, die de muzikale landschappen, uitgestreken door de muzikanten rondom hem, helemaal af maken..Met zijn soepele, swingende en bijna melodieuze drumstijl brengt hij de laatste nuances aan. De schijf is meteen illustratief voor de ontwikkeling die ‘El Greco’ in de voorbije jaren doormaakte. Met nummers als ‘Iris’, waarin hij uitzonderlijk wel helemaal op de voorgrond treedt in een intrigerende introsolo, hierin het hele spectrum van boventoonschalen tot donkere drums overlopend, en ‘Blue and white’ staat hij al sinds zijn beginperiode op de planken. Hier en ook in ‘For Kyros’ (een door Tsilogiannis gearrangeerd nummer van D. Savopoulos) komen de typische Griekse dansritmes het duidelijkst naar voor. Opener op dit album ‘St. John’ vormt evenwel een basisles in het jazzy arrangeren van en een improviseren op, een volksmelodie.‘St. John’ Deze nummers, die misschien nog het meest de Griekse adem in zich dragen, werden hiervan een arrangement voorzien door Weiling. Gastmuzikant van Veenendaal brengt een drietal stukken aan. Waar ‘Preview’ binnen het genre reeds tot de klassiekers behoort (een conversatie tussen contrabas en oriëntaalse percussie, waartussen de andere instrumenten zich heel verlegen in wringen), vinden we in ‘Pas de dieux’ een magisch (prepared) piano-percussieduet.

Het geheel is een project dat ons kennis laat maken met een jazzscene die over het muurtje van de traditionele muziek heen komt piepen om er zich vervolgens weer door te laten inspireren. De improvisatorische vrijheid binnen de melodieuze structuur staat hierbij in een perfecte balans. De lay-out nam ‘El Greco’ grotendeels zelf op, door de cover zelf uit te schilderen en binnenin tekeningen te voorzien.  

Bezetting :

Nikos Tsilogiannis: drums & percussie

Albert van Veenendaal: piano

Paul Weiling: alt en sopraansaxofoon

Henk Spies: tenorsaxofoon

Tjitze Vogel: contrabas 

Meer informatie:

www.loplop.nl