DE SCHAPEN ZIJN VERDRONKEN (Sara DE SMEDT en strijkkwintet) in café Trefpunt bij Sint Jacobs te Gent op maandag 7 december 2009.

DE SCHAPEN ZIJN VERDRONKEN was het afstudeerproject van Sara De Smedt voor Studio Herman Teirlinck. We leerden het afgelopen zomer kennen tijdens de Jong Muziek wedstrijd van TAZ2009 (Theater aan Zee) in Oostende. Zowel het optreden in open lucht in Fort Napoleon als in Club Terminus (het voormalige stationsbuffet) maakten indruk: Sara zong eigen poëtische teksten in Nederlands en Engels, terwijl achter haar, strijkers die grillig opgebouwde songs onderstreepten met sterk uitgewerkte arrangementen, even virtuoos, speels als gedurfd, gewaagd zelfs, gebracht door uitstekende en, vergeef ons hier de uitdrukking, door de wol geverfde muzikanten: Nicolas Draps (viool), Arne Leurentop (tweede viool), Pieter Lenaerts (contrabas) en ouderdomsdeken en sterkhouder Frans Grapperhaus (cello).

Sara won de wedstrijd niet, want er waren nog schitterende acts (een uitgebreid persoonlijk verslag is steeds bij ondergetekende te verkrijgen en wellicht nog te lezen op www.kwadratuur.be), mede te danken aan een doorgedreven preselectie die kwaliteit wil garanderen. Maar in de zeer ongebruikelijke formule van De Schapen zijn verdronken, zat zonder een zweem van twijfel veel muziek. Vraag was enkel in hoeverre Sara en de strijkers (toen nog een kwartet) met elkaar zouden ‘trouwen’, want, misschien mede door de opstelling (de muzikanten een stuk achter Sara) was er vrij veel afstand tussen frontvrouw en muzikanten, en Sara zelf leek ons nog door te kunnen groeien als podiumpersoonlijkheid. De lof voor de arrangementen was vrijwel unaniem.

De dame en heren zijn gelukkig niet bij de pakken blijven zitten. Voortbouwend op lof en kritiek hebben ze hard gewerkt: de arrangementen werden herschreven, mede omdat een altvioliste (Marijn Thissen) de groep kwam vervoegen. Sara legde zich intussen toe op de harp, een uitstekende pendant van de strijkers. Nu zijn ze klaar voor het grote werk. De optredens in café Trefpunt, organisatoren van de Gentse Feesten (maandag 7 december) als in de nabije Charlatan (vrijdag 11 december) dienen als ijsbreker voor de ‘nieuwe’ Schapen, tevens de laatste keren dat ze die wat moeilijk liggende naam hanteren. Na het weekend onthullen ze een nieuwe naam. Sara wilde niks verklappen, maar het zou een ‘krachtige en kortere naam’ worden (de weddingschappen zijn geopend... De Chinese gokmaffia is al druk aan het speculeren… )

Vooraf hadden we toch een serieuze bedenking. Trefpunt is een oergezellig café met een traditie van maandagconcerten, maar we weten uit ervaring dat je van goeden huize moet zijn om hier de stilte te verkrijgen en zo’n ragfijne muziek kan je nu eenmaal enkel ten volle genieten als er geluisterd wordt. Maar de doorgedreven soundcheck vooraf brak de ban: de ongewone sound en vakkundige uitvoering vielen toen al zo danig op, dat er na elk nummer of zelfs fragment applaus kwam! Zoiets schept verwachtingen en wordt door de al aanwezige klanten doorverteld aan de nieuwkomers die stilaan binnendwarrelen tot de zaak ongeveer vol zit: als het concert even na negen van start gaat, voel je de spanning in de lucht. De lange ouverture op ‘Pink And A Rose’ is dermate mooi dat al te storende gesprekken verstommen. Het is al snel enkel de kriepende ingangsdeur die voor ongewenste afleiding zorgt (olie, Guido van Trefpunt, een spuitbusje smeerolie, te verkrijgen in elke speciaalzaak!)

Het ijzersterke ‘Je vous salue (Sainte Vertue)’ en ‘I Shot One Down’ met opvallend refrein houden moeiteloos de aandacht gaande tot het pièce de résistance ‘Les parasites’: een ronduit spooky beschrijving van het verdriet dat Sara trof toen men op het moeras-annex-speelterrein naast het ouderlijk huis plots een riante, maar in haar kinderogen spuuglelijke villa kwam neerpoten. Het arrangement is van hoog Hitchcock gehalte. Dan neemt Sara de harp ter hand (‘Met elk nieuw optreden speel ik één nummer meer op de harp’ luidt de stoere belofte) voor een ander hoogtepunt, ‘Mary’s Bleeding Heart’, wat voor ons gewoonweg op single mag staan: ontwapenende melodie, sterke tekst, prachtige opbouw, zalige harpklanken.

‘De Schapen zijn verdronken (I Count Sheep)’ toont waarom het de ‘titelsong’ is van het project. Sara’s gelaatsuitdrukking spreekt boekdelen. In slaap zal je hier niet van vallen, tenzij je een schaap bent misschien. Sara’s opa was cellist. Niet verwonderlijk dat ze aan die blijkbaar bijzondere man een song heeft gewijd. Uiteraard speelt de cello hier de hoofdrol. Midden in deze ode zit een cellopartij (een arioso in barokstijl? Vergeten te vragen) waarin Frans Grapperhaus zijn hart kan ophalen. Zo wordt de aandacht doorlopend gaande gehouden.

Iets minder sterk dan op TAZ vonden we ‘Loving You’ van de veel te jong aan borstkanker gestorven Minnie Riperton, bekend om haar ongelooflijk stembereik. Het is de enige cover in de set en nog immer een ontroerend statement: ze had het nummer aan haar dochtertje Maya opgedragen (de kernzin staat zelfs op Ripertons graf: ‘Lovin’ you is easy ‘cause you’re beautiful’) Op één of andere wijze komt het komische effect, bestemd om de hoge uithaal te vervangen, er vanavond niet gans uit. Maar de idee is en blijft schitterend.

‘Tache de Beauté’ sluit waardig af met gans aan het eind een zoveelste verrassing, een stukje harmony zang van de hele groep, zeer knap maar veel te kort. Het wijst erop dat er met de formule nog van alles kan aangevangen worden. Tijd om nieuw materiaal te schrijven en/of in te studeren was er schijnbaar ong niet. Daarom moet één nummer hernomen worden als bis. Maar in dit geval is dat helemaal niet spijtig. Want het wordt, niet onverwacht, ‘Mary’s Bleeding Heart’, dat, net als in Oostende, doordat het een tweede uitvoering kent, plots door de aanwezigen wordt opgepikt. In conversaties achteraf (een plichtsgetrouw verslaggever blijft nog lang nakaarten!) werd er opvallend vaak naar verwezen.

‘Bis repetita placent’, zongen d’ouden: nu vrijdag 11 december kan je ze nog eens beleven, de allerlaatste verdronken Schapen in de Charlatan: als het er even intens en ingetogen aan toe gaat, wordt het genieten! Volmondig aangeraden!

Antoine Légat (09 12 09)