‘ORCHESTRA DI PORTA PALAZZO' opgericht in de gelijknamige Turijnse wijk, vermengt de klanken en ritmes van het Noordelijke Italië met deze van de talrijke migranten die van overal ter wereld tot op vandaag toestromen en er de markten nog meer kleur verlenen.  Het orkest vormt een muzikale ruimte waar aan verschillende culturen uit verschillende generaties, kans geboden wordt om hun ervaringen, overtuigingen en migratieverhalen te bezingen in een optimistische ode aan de verdraagzaamheid.

 

Dat het openbreken van culturele grenzen hun waarmerk is blijkt al meteen met hun opener ‘Dance Kelebé’ (‘Dans van de immigranten’), een funky, sterk afrogekleurd dansant nummer waarin binnen een rits van taalvermengingen heel verschillende thema’s aan bod komen, een geliefde die achtergelaten wordt om naar Duitsland te trekken, het zoeken van werk, het feesten. Daarnaast ontwikkeld er zich een interessant huwelijk tussen Christendom en Islam, meerbepaald in de geschiedenis van Jozef, die bedrogen wordt door zijn broers, een Bijbels verhaal in een weinig verschillende variant ook in de Koran terug te vinden is.

 

Blazers en een flinke dosis afropercussie vormen ook de instrumentale achtergrond voor ‘Olila’, een Afrikaanse parabel over rijkdom, geloof, generositeit. In de tekst zit een ‘Bini’ (een Nigeriaanse spreuk) verscholen, “wanneer de maan blij is, schijnt ze het meest”, of wanneer de rijke man royaal is naar de armen onder hem, zal hij door hen aanbeden worden. Op de tonen van accordeon en strijkers trekken we vervolgens naar de tavernes van Porta Palazzo in een set oude Italiaanse liederen en dansen, waarna een Tunesische immigrant het aandurft om een liefdeslied uit eigen land aan te heffen, wat een interessante fusie oplevert,  ‘Lo straniero/Tango/Lumu-ni illi gharu min-ni’. Waar de tango in het vorige nummer ons naar Latijns-Amerika voerde blijven we in die regio met het percussieve,  jazzy ‘Drume negrita’ ingezet door de fagot,  een in het Afro-Cubaans gezongen wiegelied dat in zijn laatste strofe over de telefoon heen vanuit Cuba  gezongen wordt door Lina Co, de moeder van zangeres van dienst  Maria Julia Nuñez.

 

Heel gedreven gaat het er vervolgens ook aan toe in de eigen compositie ‘Xarit’, met een eigentijdse sound, waarbij de blazers prominent aanwezig zijn, gemodelleerd aan het Senegalese Woloflied, waarin de vriendschap met weinig woorden en veel ritme verheerlijkt wordt. ‘Porta Pila’, dialect voor Porta Palazzo, vormt een bewerking van een nummer van Charles Aznavour, en bezingt aanvankelijk dromerig, begeleid op piano en viool, de markt en de migranten met hun verhalen, en hun heimwee naar wat ze achterlieten. Het optimisme neemt geleidelijk de bovenhand en leidt tot een wervelende percussiepassage, waarna accordeon en viool op het elan doorgaan. Het door de jachtige strijkerspassages heel Arabische gekleurde nummer ‘Al-azubiyya’ is in oorsprong uit Syrië afkomstig, maar werd zo verbreid dat het overal ter wereld in tal van varianten opduikt.

 

Nog een pareltje van kruisbestuiving vormt ‘Danza dell’Henan’, waarin heel onderscheiden genres elkaar ontmoeten, zoals een Chinese en een Senegalese Galo-dans (typisch voor de Louga-streek), hand in hand met een Arabisch lied. Een gescandeerd ambigue oud Wolof-spreekwoord zet het huwelijk in, waarna de erhu het Chinese motief legt bovenop een indringende beat en vervolgens het gezelschap krijgt van het Senegalese dansritme.  Senegal troef ook in het heel rijke ‘Sant Ibra Fall’, verwijzend naar de belangrijkste figuur in de Mouridische Islamtraditie in Senegal, dat een heel korf gevoelens naar boven jaagt. Een nummer over geloof, hoop, omgaan met de dood,… met innemende voor- en koorzangpassages.

 

Met het ietwat mineur klinkende ‘Aigbe Ekù’ aanhoren we een ander migratielied, de tragedie bezingend dat na het vertrek uit het thuisland, er enkel slechte geruchten en leugens over de migrant achterblijven.  Andermaal vormt dit een track die heel Afrikaans inzet, om in het tweede gedeelte, ondermeer door de inbreng van de accordeon een Italiaanse klankkleur krijgt, terwijl er een Arabische klaagzang doorheen geweven wordt. Met ‘Ras Kouyon’ eindigt deze afwisselende cd met een nummer van de tien jaar geleden vermoorde auteur ervan, Kaya. Hier komt voor het eerst de electronica tenvolle aan de oppervlakte, om met indringende keyboardloops de wat weirdy toon de zetten op dit protestlied handelend over kolonialisme, misbruik, discriminatie en onbegrip.

 

Op de laatste twee nummers na, zijn het binnen dit ensemble naast de electrische gitaar vooral de heel diverse akoestische instrumenten die de regenboogkleuren in hun muziek naar boven laten komen. Een heel geslaagde poging om tot een vorm van ‘universele’ wereldmuziek te komen, waarbij Oost en West, Zuid en Noord zich kunnen herkennen, zonder dat het een betekenisloos patchwork gaat worden. Op geen enkel moment klinkt hun muziek melig. Alweer een heel interessant project uit Italië, dat evenwel nooit een plaats zal weten te verwerven op het bal van berlusconi. Of dit een blaam of een zegen is moet ieder voor zich uitmaken.    

 

Alola Osaro Aigbe (Nigeria): zang, electrische gitaar

Lotfi Ayadi (Tunesië): zang, bendir

Mauro Basilio (Italië): cello, klassieke gitaar, electronica, zang

Ruben Bellavia (Italië-VS): drum, vibrafoon

Magatte Djeng (Senegal): zang, tamà, sabar, djembe

Elisa Fighera (Italië): viool, altviool

Marco Milani (Italië): trompet, bugel

Jean Pierre Lamarque (Mauritius): basgitaar, zang

Samba Fall Mbaye (Senegal): dum dum, timbalen, djembe, sabar

Fabio Mendolicchio (Italië): congas, cajon, udu, djembe, electronica

Maria Julia Nuñez (Cuba): zang, pianoforte, congas

Michele Schifano (Italië): harmonica

Achour Tesbia (Algerije): mandola, fagot

Liu Zhao (China): erhu

 

 

WWW.PARSIFAL.BE