Home > recensies > Boek > Ivo HERMANS, 'Duende', Epo, 2011.

> zoek...
> meer zoeken...
 

Ivo HERMANS, 'Duende', Epo, 2011.
Het werd tijd voor een nieuwe, herwerkte uitgave: er kwamen niet alleen nieuwe foto's, er is ook een extra hoofdstuk over de baile, de dans (Boek)

Ivo HERMANS, Duende. Andalucía, Flamenco en Zigeuners, Epo, 2011 (ISBN 978 90 6445 061 7) ( www.epo.be ; richtprijs € 22)


 

De 'feestdagen' naderen en u bent radeloos. Die neef die graag naar Myrddin & José Ligero gaat, die dweept met Tomatito, El Cabrero, Antonio Canales en Gerardo Nuñez, komt toch wel 'nieuwjaren' zeker, en u hebt absoluut geen idee welke flamenco cd hij nog niét heeft. En die betweter van een schoonbroer, die met zijn volledige Clouseaucollectie, zou beter eens iets leren over andere muziekvormen. Flamenco bij voorbeeld. U kan trouwens ook uzelf plezieren en tijdens de lange winteravonden lezen over flamenco, alles wat u wilde weten maar niet eerder durfde vragen... In al die gevallen hebben we de ideale (en betaalbare!) tip voor u: 'Duende. Andalucía, Flamenco en Zigeuners' van Ivo Hermans.


 

Als u zegt: 'Ik heb al eens van dat boek gehoord, een flink aantal jaren geleden...', dan hebt u volkomen gelijk. De eerste editie verscheen in mei 1998. De vierde druk, van april 2001, was al eens geactualiseerd. De lof voor die uitgave was onverdeeld: de nieuwe uitgave opent met een reeks citaten van mensen die het kunnen weten: Wannes Van de Velde, Dirk Lambrechts (auteur van 'Fado. De Tranen van de Taag'), Myrddin De Cauter en zo naar binnen- en buitenlandse, vaak gespecialiseerde publicaties, die hun mening over 'Duende' ventileerden. Iets meer dan een decennium: het lijkt niets in een genre dat vermaard is voor zijn typische regels en ogenschijnlijk starre tradities. Maar in zijn 'Woord vooraf: dertien jaar zijn voorbij' stelt Hermans: 'Ook flamenco ontwikkelde zich langs onvermoede wegen'. De vrees dat het genre (zeg gerust de manier van leven) zou opgeslokt worden door de Grote Boze Buitenwereld en zijn muzikale en andere verlokkingen bleek ongegrond. Het spook van de cross-overs, weet u wel. Integendeel, constateert Hermans, het verleden kwam weer tevoorschijn, 'in een luciede interpretatie met verrassende nieuwigheden'. Flamenco is dus vitaler dan ooit, verder op zoek naar zijn eigenheid en, niet onbelangrijk, het genre werd intussen erkend door de UNESCO als werelderfgoed.


 

Het werd dus tijd voor een nieuwe, herwerkte uitgave. Er kwamen niet alleen nieuwe foto's, er is ook een extra hoofdstuk over de baile, de dans. We hebben de eerdere uitgave nooit in zijn volledigheid doorgenomen en we hebben het ook niet ter beschikking. We kunnen dus niet vergelijken, maar dat hoeft ook niet: 'Duende' dient zich aan als een nieuw boek dat de geschiedenis van de flamenco als muziekvorm en levensstijl uit de doeken doet, een geschiedenis die in de zeventiende eeuw in een stroomversnelling komt. De 'duende', wat men al eens kort om de bocht de 'vurigheid' van de flamenco noemt maar iets beter beschreven wordt als de 'tranceachtige beheksing' die je vindt bij zang, gitaar én dans, leverde volkomen terecht de titel, want dit begrip staat centraal: geen duende, geen flamenco. Hermans raadt de wakkere lezer al meteen aan het genre vooraf te 'verkennen', geeft aan dat er een glossarium bestaat voor wie goed wil volgen. Niet overbodig, gezien de vele termen en de lawine aan namen en plaatsen. Hij moet ook toegeven dat het niet àl goed nieuws is dat hij te bieden heeft: sommige van de plekken die hij beschrijft zijn intussen al verdwenen. Hij heeft die toch niet weggelaten vanwege hun historische belang en om de onvermurwbaarheid van tijd ('tempus edax rerum' zeiden d'ouden) aan te tonen. Ten slotte geeft hij aan dat de ware ontdekkingen niet in een boek liggen, maar in de verkenning ter plekke: 'Dit boek opent enkele wegen. Het mooiste is wat men niet vermoeden kan.' Met de wijze woorden van Wannes wordt de lezer op pad gestuurd.


 

Het avontuur begint uiteraard met de eigen ontdekking van de 'duende' en die loopt verrassend parallel met onze eigen muzikale bewustwording, zij het met tien jaar verschil en in een andere muziekvorm. Net als bij ons is dat begin met mysterie omhuld: wie heeft hij toen gehoord, Pastora Pavón Cruz, alias La Niña de los Peines, of Terremoto? Pas jaren later vertelde een oom-muzikant de piepjonge Ivo dat het flamenco was die zijn ziel had geraakt. We kunnen er van meespreken: het is het soort ervaring die je nooit meer loslaat, die richting bepalend is voor je hele verdere leven. Bij Hermans resulteerde het in dit schitterende boek.


 

'Duende' spreekt verder voor zich: de lectuur wordt vergemakkelijkt door de vlotte schrijfstijl van Hermans, door zijn grondige kennis van het onderwerp, door zijn eigen 'duende' in de vertelling. Het maakt de onophoudelijke vermelding van namen en termen best verteerbaar. De passie druipt eraf, maar staat een kritische en allicht accurate historische visie niet in de weg. De documentatie is indrukwekkend. Hermans behandelt zijn onderwerp ook exhaustief, volledig en vanuit alle zinvolle hoeken, voor zover we dat kunnen beoordelen, zeker met de inclusie van zoveel informatie over de dans. Wat we iets beter kunnen inschatten is de gelijkenis, of is het de verwantschap, met de Griekse 'rebètika', waar Wannes niet toevallig ook zoveel belangstelling voor had en die hij, zoals in alles wat hij deed, zo geweldig goed assimileerde. Al is er zo goed als geen directe historische relatie tussen rebètika en flamenco, je merkt dat de oorsprong van beide ligt in bevolkingsgroepen die je als 'kansarm' en 'verketterd' en 'gemarginaliseerd' moet klasseren, ten minste als ze niet, precies door de clash van diverse, soms onvermoede culturen, de uitermate rijke kweekvijver bleken voor iets nieuws, iets wat eerder niet bestond en nooit elders had kunnen ontstaan.


 

Dat het boek ook een reisverhaal is en een culturele gids, zoals de achterflap aangeeft, klopt als een bus. Het kàn ook niet anders want de flamenco is, zoals onrechtstreeks al aangegeven, sterk geografisch en cultuurhistorisch bepaald. Hermans heeft ook oog voor de politieke en zelfs religieuze factoren die de flamenco en de bevolkingsgroepen die zich aan haar laven in hun wezen bedreigden en bedreigen: ook daar krijgt de lezer zicht op. Willen sommige van de gebundelde kleurenfoto's nogal iets glossy hebben, dan zijn ze toch onvermijdelijk om de 'who's who?' in beeld te brengen en concentreren de doorheen het boek verspreide zwart-wit foto's en prenten zich meer op de cultuurhistorische waarde. Ook de foto's hebben dus alle hun meerwaarde. Een uitgebreide bibliografie en een bewust en verantwoord erg beperkt gehouden discografie ronden het boek af.


 

'Wie nog meer wil weten;, moet de nacht intrekken' lezen we ergens achteraan. Zo is dat, maar eerst 'Duende': onder de kerstboom is er altijd plaats voor een goed boek.


 

Antoine Légat (06 12 11)



(Twan)
08/12/2011 19:50

Bookmark and Share
© folkroddels.be
reacties
voeg commentaar toe... (disclaimer)

Folkroddels Radio
bijschrift
  • I
  • streek: Spanje
  • I
  • datum:
  • I
  • genre(s):
    • Flamenco
  • I
  • website: antoinelegat.word...
  • I
  • email: antoine.legat@sky...
  • I
  • aantal malen gelezen: 1960
  • I
  • artnr: 48351
    redactie
  • I
  • wijzig artikel
  • I
  • upload foto
    verwante artikels
    mail
    Mail dit artikel naar een vriend...
    Recentste Boek 
    achterklap
    Mooie videoclip van deze plaat op https://www.youtube.com/watch?v=K1REDX8kMyk ...

    Hallo, Op zondag 25 februari 2018, vanaf 14u, hommage-optreden aan John Lundström in Den Beulebak te...

    Welkom op Sonamos Latinoamerica dan: http://www.folkroddels.be/artikels/53204.html
    ...


    snelnieuws
  • I
  • Naragonia Quartet in Brugge bij Ol da Folk
  • I
  • SELITSIANI REBETIKO TRIO
  • I
  • CONSTANZA GUZMAN-OSMAN MARTINS-JONATHAN DE NECK
  • I
  • TCHA LIMBERGER TRIO
  • I
  • FABRICE DE GRAEF & VALENTINA ANGELINI: MEDITATION
  • I
  • Kepa Junkera & Sorginak in Izegem
  • I
  • Wim speelt " na de oorlog"
  • I
  • ALIREZA GHORBANI
  • I
  • LAS HERMANAS CARONNI
  • I
  • GRUPO PIMENTÓN
  • I
  • SADIG & LUIZ "REUNIÓN" (+ MISTERY GUEST)
  • I
  • BRIGHT BRIDGES & TCHA LIMBERGER // ISTANBUL EKSPRE
  • I
  • İNCESAZ // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • DERYA YILDIRIM & GRUP ŞİMŞEK ++ GAY
  • I
  • KALBEN ++ GÖKSEL // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • Istanbul Ekspres festival
  • I
  • EDA BABA ++ CAN BONOMO // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • MUSTAFA TEKIR & VRIENDEN
  • I
  • AMIR ELSAFFAR'S RIVERS OF SOUND
  • I
  • FEMALE VOICES
  • I
  • LOOKING FOR OUM KULTHUM
  • I
  • ABIR NASRAOUI SINGS OUM KALTHOUM
  • I
  • JAWA MANLA & MODAR SALAMA
  • I
  • JIRAAN 2018
  • I
  • FARAN FLAD - 10 YEARS GROOT JUBILEUMCONCERT ft. Th
  • I
  • THE OLYMPICS Imagine a Paradise …
  • I
  • TÉLAMURÉ Tarantella Roots
  • I
  • MISTURA DE MARES Brazil, Argentina, Spain,Portugal
  • I
  • BERT CORNELIS: SITAR & FABRICE DE GRAEF: BANSURI
  • I
  • Abu
  • I
  • Gravel Unit
  • I
  • BrĂĽder nicht schiessen! - Duwoh
  • I
  • Jaune toujours – Europeana
  • I
  • O CLUBE DO CHORO DE BRUXELAS INVITE NILSON MOREIRA
  • I
  • Jonas Meersmans vrijdag 26 oktober Arenberg A'pen
    © Folkroddels.be 2005 - Contact - Redactie - Disclamer - Webdesign - Sitemap

    des: Arban