COWBOY JUNKIES, Demons (The Nomad Series Volume 2), Proper Records.

De geschiedenis van de COWBOY JUNKIES mag bekend heten. De band uit Toronto is in meerdere opzichten merkwaardig: zangeres Margot Timmins startte de groep met haar broers Michael (gitaar) en Peter (drums), en Alan Anton op bas. Toen de groep zijn eerste concert in 1986 zag naderen werd er vlug een naam gekozen. Die keuze is dus wel degelijk toeval. Cowboy Junkies bestaan dus 25 jaar en in al die tijd bleef de samenstelling onveranderd, al wordt er soms opgetreden in combinatie met andere muzikanten, zoals het stilistisch verwante en minstens even boeiende OVER THE RHINE uit Cincinnati (met zangeres Karin Bergquist en pianist Linford Detweiler: hun recentste 'The Long Surrender' is weer een hebbeding) Er is ook sessiemuzikant Jeff Bird, de man die op vrijwel alle platen meespeelt, maar nooit als groepslid werd weerhouden.

Het zat meteen goed met de formatie. De Cowboy Junkies blikten hun tweede album in op één dag (27 november 1987) met één centrale microfoon in de Church of Holy Trinity in Toronto. 'The Trinity Session' bevatte eigen werk naast opvallende versies van o.a. 'Sweet Jane' (Lou Reed) en 'I'm So Lonesome I Could Cry' (Hank Williams) en maakte van het Canadese kwartet in 1988 een internationaal gerespecteerde naam, zij het meer bij de critici dan bij een breed publiek. Zelfs al ging het vanaf opvolger 'The Caution Horses' een andere, meer klassieke (volgens een aantal waarnemers en de verkoopcijfers een meer commerciële) richting uit, toch slaagde de groep erin over de jaren heen de belangstelling gaande te houden met hun rustige, beheerste, 'alternatieve' folk rock met country- en bluesinvloeden: op gezette tijden kwamen er goed verkochte cd's al bleek er gaandeweg toch sleet te komen op wat een formule werd.

In 2006 keerden ze terug naar de bekende kerk in Toronto om de cd die alles begon opnieuw op te nemen met meer technische middelen en met een paar selecte gasten: Ryan Adams, Nathalie Merchant en Vic Chesnutt, die elk één song inzongen. Dat werd het vrij steriele 'Trinity Revisited' die in 2007 uitkwam, twintig jaar na de eerste 'The Trinity Session'. Naast de cd kwamen er ook een film en een documentaire. De cirkel was rond en de groep leek artistiek op een eindpunt gekomen: de laatste cd's en dus ook de remake leken op de laatste ademtocht van een groep die rijp was voor het containerpark. Maar precies dan bevrijdde de groep zich van alle verplichtingen tegenover platenfirma's. Er kwam dus tijd voor nieuwe, volledig zelf gestuurde projecten. Dat werd 'The Nomad Series', vier cd's gespreid over 18 maanden. In dat anderhalf jaar wordt het creatieve proces constant belicht op de vernieuwde website van de groep. De serie vormt tevens een grafische eenheid. De prenten aan de voorzijde zijn van de hand van Cubaan Enrique Martinez Celaya ( www.whaleandstar.com ) Er volgt, als alles volgens plan verloopt, na de opnames een boek dat ingaat op de achtergronden en de inspiratie van elk van deze cd's. Een ambitieus project, maar na een kwarteeuw zijn Cowboy Junkies wel verondersteld het klappen van de zweep te kennen.

De eerste cd uit 'The Nomad Series', 'Renmin Park' ('Volkspark' in het Chinees) onderstreept de ambitie: opnames ter plekke in China gemaakt worden verwerkt in de verklanking van een fictief liefdesverhaal dat zich ontrolt in een stad langs de Yangtze rivier, niet ver van Shangai. Het is opgevat als een dank u wel aan het adres van de lokale bevolking dat Cowboy Junkies een tijdje in zijn schoot opnam. Songs van twee vooraanstaande Chinese rockmuzikanten staan er ook op en één van hen, Zuoxiao Zuzhou, doet effectief mee op nog een andere song. Het experiment deed duidelijk goed: voor de eerste maal in lang reeg Cowboy Junkies de positieve commentaren aaneen. Intussen is er ook al nummer drie, 'Sing My Meadow', maar wij komen nog even terug op volume 2, 'Demons', gewijd aan Vic Chesnutt.

James Victor 'Vic' Chesnutt, die een goeie vriend was van de band en zoals gezegd meegewerkt had aan 'Trinity Revisited', overleed op Kerstdag 2009, amper 45 jaar oud. De na een auto-ongeval in 1983 zwaar gehandicapte singer-songwriter was nooit een vrolijke Frans, maar precies zijn emotioneel diepgravend werk maakte indruk. Michael Stipe van R.E.M., eveneens afkomstig uit Athens, Georgia, stak zijn bewondering voor de schrijver van complexe, hypnotische maar erg mooie, songs, die niet zelden tegelijk ook iets grappig over zich hadden, nooit onder stoelen of banken... Stipe zat ook achter 'Sweet Relief II: Gravity Of The Situation', een all star tribute cd in 1996, dat Chesnutt bij een groot publiek introduceerde. In die dagen zagen we Chesnutt een geweldig concert geven op het Leffingeleuren festival. Er stond aan het begin van het concert bijzonder weinig volk voor het podium, want men verwachtte niet zoveel van de man die met moeite nog gitaar kon spelen. Tegen het einde stond de grote tent zowaar vol: hij had de mensen op eigen muzikale verdiensten en met zijn eigen 'brand' van enigszins wrange humor helemaal omgeturnd.

Niet iedereen hield echter van Vics scherpe stemgeluid. Daarom is deze 'Demons', zoals indertijd 'Sweet Relief II', zo'n zegen. Elf songs van Chesnutt krijgen hier een typische Cowboy Junkies behandeling: de warme, omfloerste vocalen van Margot Timmins, het uitstekende samenspel van de band, vrucht van een kwarteeuw onafgebroken optreden, de inbreng van een reeks zorgvuldig uitgekozen gasten en de knappe totaalsound, zoals in de overweldigende opener 'Wrong Piano'. Voeg daarbij de kwaliteit van de songs en je kan bijna niet anders dan concluderen dat deze plaat het standaardwerk van de Cowboy Junkies gemakkelijk overtreft. Je mag gerust over een 'renaissance' van de groep gewagen. Het is een project dat Vic recht doet en hem beslist veel deugd had gedaan. Je vraagt je af waarom dit initiatief niet eerder kwam, want Chesnutt en de Junkies lijken voor elkaar geboren!

Het is tegenwoordig de gewoonte om tracks aan te duiden die je 'eerst moet downloaden'. Dat is hier uitermate moeilijk, want bij elke beluistering eist er wel een andere track de aandacht op. 'See You Around', 'Square Room', 'Ladle' en 'Supernatural' lijken goeie aanknopingspunten. Vic zelf is te horen in de intro op het afsluitende 'When The Bottom Fell Out': het korte fragment, amper een halve minuut, laat nog eens horen hoe de man erin slaagde zijn publiek op zo'n ontwapenende wijze te amuseren. Onnavolgbaar. We zijn geneigd dat ook van 'Demons' te zeggen, al zal de echte fan van Chesnutt - en daar rekenen we onszelf toe - de oorspronkelijke versie toch nog altijd verkiezen. Zonde dat we nipt het concert van de Cowboy Junkies op 7 november in Brugge misten...

Antoine Légat (23 12 11)