Home > recensies > Boek > LEO PLENCKERS - Arabische muziek

> zoek...
> meer zoeken...
 

LEO PLENCKERS - Arabische muziek
Rijk geďllustreerde synthese van alles wat je wilde weten, maar nooit durfde vragen over de Arabische muziek... (Boek)

Net als binnen de westerse muziek treffen we ook in de Arabische een grote rijkdom en verscheidenheid aan muzikale uitingsvormen en genres aan, tot algemeen vermaak, en ook als mediator om gevoelens van schoonheid en ontroering tot uiting te brengen. In de westerse wereld wordt de voorstelling die veel muziekliefhebbers van de Arabische muziek hebben, vooral bepaald door 'oriëntaalse' composities van westerse negentiende-eeuwse componisten. De auteur, Leo Plenckers (°1939) wil met dit - rijk geïllustreerde van diverse partituren voorziene - boek een genuanceerd en zo volledig mogelijk beeld schetsen van de geschiedenis en de hedendaagse praktijk van de Arabische muziek. Hijzelf specialiseerde zich na zijn studie musicologie in de systematische muziekwetenschap en etno-musicologie en promoveerde op de Arabische muziektraditie in Noord-Afrika. Hij was dan ook lange tijd verbonden aan het Instituut voor muziekwetenschap van de Universiteit van Amsterdam.

Wie de kans wil grijpen meer zicht te krijgen op de lange geschiedenis van de Arabische muziek kan zich tenvolle verlustigen binnen dit veelzijdige werk. Deze muziek wordt beschreven als verwijzend naar het Nabije Oosten en Noord-Afrika. Ontwikkelde zich binnen het Arabische taalgebied en ontstond, ondanks een breuklijn zo'n twee eeuwen terug, uit gemeenschappelijke bronnen, de culturen van de bedoeïenen en die van de bewoners van Mekka en Medina. De verspreiding verliep vervolgens via de Islam.

Als gemeenschappelijke muzikale kenmerken onderscheiden zich de eenstemmigheid, en de driekwarttoon als toonstap, en het ietwat anders georganiseerde toonduurverloop. Het Westerse begrip 'maat' vertoont hier dan ook hiaten. Hier wordt de muzikale tijd uitgedrukt in diverse trompatronen. Tenslotte is er een sterke orale traditie, wat de vrijheid in interpretatie extra armslag verleent. Waar de Maghrebmuziek eerder neigt naar het Westerse diatoon systeem, met de qasaba (fluit) als centraal instrument is het vooral de Mashreqmuziek (Syrië, Egypte, Irak,...) die de driekwarttonen in het vaandel voert met de rabāb (strijker) als geliefd instrument. De inleiding leert ons tenslotte dat ook hier een onderscheid gemaakt wordt tusen kunst-, populaire en volksmuziek.

Een eerste deel biedt een ruime historische achtergrond, met duiding van de erfenis uit de vroegste eeuwen, die gehaald wordt uit Egypte en Mesopotamië. Van de derde tot de zevende eeuw lieten zich vervolgens Hellenistische en laat-romeinse invloeden gelden. Hierbij documenteert de auteur ons ook over de toen gangbare instrumenten en de evolutie ervan. Tussen 600 en 750 heeft men het over de Vroege Islamitische periode, waarin de 'nieuwe' godsdienst geleidelijk zijn invloed laat gelden. De achtste en negende eeuw kent de muziek aan het hof van Härün Ar-Rasid (kalief van Bagdad) en de inzet van de zangtraditie met de zanger Ziryäb in het Andalousische Cordoba. Van dan af ontwikkelt er zich ook een muziektheorie die zich in verschillende fazen, samen met de instrumenten, steeds verder weet te verfijnen. We lezen over het muziekleven, aspecten van de theorie met betrekking tot het toonmateriaal, de basisreeksen, de transpositie ervan en de ritmiek, compositievormen,... Zo belanden we in de 19de eeuw, die van de 'nahda' of Arabische renaissance, waar in Westerse invloeden het muziekleven steeds meer vorm zullen geven. Deze ontwikkeling had zich reeds aangekondigd door ondermeer de overname van ons muziekschrift en 'onze' instrumenten. In de twintigste eeuw leidde dit ondermeer tot vormen van gezongen theater, film-, 'populaire' radiomuziek, met ondermeer Umm Kulthum (Oum Kalsoum) als ongeëvenaarde protagoniste en diva.

In de jaren '70 van de vorige eeuw komt er een nieuwe kentering, met ondermeer de Raï, en andere meer internationaal georiënteerde genres zoals de Arabische rock, jazz, R&B,... De 'moderne' tijd (deel II) maakte dus zo'n veertig jaar terug zijn opwachting. Vooraleer de diverse genres besproken worden staat de auteur stil bij de huidige stand van zaken inzake het melodisch-modale en ritmisch-modale stelsel. Achtereenvolgens worden het toonstelsel, de stemming, de begrippen 'jins', 'maqām' en 'maqāmāt', maat en ritme toegelicht. Binnen de stedelijke muziek komt eerst Irak (met de 'al-maqām al-'Iraqi') aan bod. Vervolgens dient Syrië en Egypte (de 'wasla')zich aan waarbij uitgebreid stilgestaan wordt bij de grote verscheidenheid aan instrumentale en vocale vormen.

Tenslotte zijn er de klassieke tradities in Noord-Afrika (de 'nawba'). De populaire muziek kan ruwweg in twee groepen opgesplitst worden. Enerzijds zijn er de liederen, gezongen door populaire beroemdheden die zich laten begeleiden door uitgebreide instrumentele bezettingen, de 'firqa'. Daarnaast is er de popmuziek die we ondermeer terugvinden in de Egyptische gīl en ša'bī, de Algerijnse raï, de chaâbi (of Marokkaanse ša'bī) en de Palestijnse hiphop. Een laatste hoofdstuk biedt enkele toelichtingen rond de specifieke volksmuziek die we aantreffen in het Midden-Oosten (de bedoeïenen, de sedentaire boeren uit de Levant, en de oost- en zuidkust van het Arabisch schiereiland) en de vocale en instrumentale traditie in de Magreblanden.

Het boek besluit met een ruime biblio- en discografie en maakt ook melding van heel wat relevante websites. Alle besproken tradities, stijlen en vormen worden geïllustreerd met muziekvoorbeelden, zowel in notatie als in klank (ondermeer ook via www.muziekweb.nl te beluisteren en te downloaden).

Colofon: isbn: 9789054601630 • 2014 • paperback (22 x 28 cm) - 317p. - geïllustreerd uitgeverij: Bulaaq



(sefafolk)
08/03/2014 07:23

Bookmark and Share
© folkroddels.be
reacties
voeg commentaar toe... (disclaimer)

Folkroddels Radio
bijschrift
  • I
  • streek: Midden Oosten
  • I
  • datum:
  • I
  • genre(s):
    • Arabisch
    • Wereldmuziek
  • I
  • website:
  • I
  • email:
  • I
  • aantal malen gelezen: 1692
  • I
  • artnr: 50765
    redactie
  • I
  • wijzig artikel
  • I
  • upload foto
    verwante artikels
    mail
    Mail dit artikel naar een vriend...
    Recentste Boek 
    achterklap
    Mooie videoclip van deze plaat op https://www.youtube.com/watch?v=K1REDX8kMyk ...

    Hallo, Op zondag 25 februari 2018, vanaf 14u, hommage-optreden aan John Lundström in Den Beulebak te...

    Welkom op Sonamos Latinoamerica dan: http://www.folkroddels.be/artikels/53204.html
    ...


    snelnieuws
  • I
  • FABRICE DE GRAEF & VALENTINA ANGELINI: MEDITATION
  • I
  • Kepa Junkera & Sorginak in Izegem
  • I
  • Wim speelt " na de oorlog"
  • I
  • ALIREZA GHORBANI
  • I
  • LAS HERMANAS CARONNI
  • I
  • GRUPO PIMENTÓN
  • I
  • SADIG & LUIZ "REUNIÓN" (+ MISTERY GUEST)
  • I
  • BRIGHT BRIDGES & TCHA LIMBERGER // ISTANBUL EKSPRE
  • I
  • İNCESAZ // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • DERYA YILDIRIM & GRUP ŞİMŞEK ++ GAY
  • I
  • KALBEN ++ GÖKSEL // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • Istanbul Ekspres festival
  • I
  • EDA BABA ++ CAN BONOMO // ISTANBUL EKSPRES
  • I
  • MUSTAFA TEKIR & VRIENDEN
  • I
  • AMIR ELSAFFAR'S RIVERS OF SOUND
  • I
  • FEMALE VOICES
  • I
  • LOOKING FOR OUM KULTHUM
  • I
  • ABIR NASRAOUI SINGS OUM KALTHOUM
  • I
  • JAWA MANLA & MODAR SALAMA
  • I
  • JIRAAN 2018
  • I
  • FARAN FLAD - 10 YEARS GROOT JUBILEUMCONCERT ft. Th
  • I
  • THE OLYMPICS Imagine a Paradise …
  • I
  • TÉLAMURÉ Tarantella Roots
  • I
  • MISTURA DE MARES Brazil, Argentina, Spain,Portugal
  • I
  • BERT CORNELIS: SITAR & FABRICE DE GRAEF: BANSURI
  • I
  • Abu
  • I
  • Gravel Unit
  • I
  • BrĂĽder nicht schiessen! - Duwoh
  • I
  • Jaune toujours – Europeana
  • I
  • O CLUBE DO CHORO DE BRUXELAS INVITE NILSON MOREIRA
  • I
  • Jonas Meersmans vrijdag 26 oktober Arenberg A'pen
  • I
  • MARTIN NERI NOSOTROS- ARGENTINA
  • I
  • Iers Sessie Festival Nuenen
  • I
  • Het Zesde Metaal - Theatertour Calais
  • I
  • Clarinetfactory (CZ) Aperitiefconcert
    © Folkroddels.be 2005 - Contact - Redactie - Disclamer - Webdesign - Sitemap

    des: Arban