Home > recensies > CD > Luc Pilartz - Violon populaire en Wallonie

> zoek...
> meer zoeken...
 

Luc Pilartz - Violon populaire en Wallonie
'Meslanges'. Deze plaat biedt een prachtig overzicht van de traditionele muziek die leefde in WalloniŽ zo'n 200 jaar geleden. (CD)

2004 – Wild Boar Music – WBM 21041 – Music & Words - 50:34
Violist / doedelist Luc Pilartz draait al heel lang mee in de kopgroep van de Belgische folkscene. Nadat hij eind jaren 80 in de groep VERVIERS CENTRAL speelde, richtte hij samen met Steve Houben het succesvolle PANTA RHEI op (dat nu nog steeds bestaat, maar dan in een afgeslankte versie zonder hem) en vormde hij een paar jaar geleden met accordeonist Didier Laloy (ken je o.a. ook van URBAN TRAD) en violiste Aurélie Dorzée de groep TRIO TRAD. In het ENSEMBLE LUC PILARTZ worden deze drie schitterende muzikanten vervoegd door nog eens vier kompanen (een derde viool, gitaar, contrabas en percussie).
Drie violisten in één groep. Dan krijg je natuurlijk cd-titels als ‘VIOLON POPULAIRE EN WALLONIE’. De bedoeling van dit album was een idee te geven van de muziek die eind 18de - begin 19de eeuw leefde in Wallonië. Het merendeel van de melodieën komt uit het manu van François-Joseph Jamin. Dit verklaart natuurlijk de titels van de nummers (contredanse n° 8, 5, 12, 14, …Valse hongroise n° 4, …). Maar verwacht je vooral niet aan oubollige folklore. De ‘fusion’ tussen verschillende muziekstijlen die onze hedendaagse Belgische folk zo kenmerkt, was toen ook al heel duidelijk aanwezig.
Zo klinken een aantal nummers erg Scandinavisch (b.v. ‘La Marche du déserteur / March, Pilartz verwijst hier naar de Waalse muzikanten die naar Zweden zijn getrokken met violen en muziek in hun bagage), andere zijn van Hongaarse afkomst (‘Valse Hongroisse n° 4’), ‘Taxim / Hopa!’ is eigenlijk een Grieks nummer (dat we natuurlijk ook al kenden van de CD ‘HOPA!’ van Pantha Rhei, waar het nummer nog meer drive had dan hier) en ‘The Boys of Malin’ is Iers (al klinkt het hier helemaal niet Iers omdat het in mineur wordt gespeeld).
Het prachtige samenspel van de violen wordt vakkundig ondersteund door de andere instrumenten. Hierdoor wordt een winterse klankkleur bekomen. ‘Bagpipe Tune’ is hiervan een mooi voorbeeld. Het nummer werd oorspronkelijk geschreven voor doedelzak (die zoals jullie waarschijnlijk weten over een aantal ‘bourdonpijpen’ beschikken, of om het simpeler uit te drukken ‘grondtonen’ voortbrengt). Later werd dit stuk gespeeld op een Viola Da Gamba (soort Cello) en nu dus op viool. Voor de muzikanten onder jullie: het werd aangepast voor ‘viool in scordatura’, waarbij de lage sol werd vervangen door een lage do, en alle andere snaren met één toon werden verlaagd. En dit geeft inderdaad een ‘bourdongeluid’. Ikzelf vind zelfs dat het wat lijkt op de klank van een Noorse Hardanger-viool (die net als b.v. een draailier over resonantie-snaren beschikt en dus ook ‘grondtonen’ voortbrengt).
We krijgen tot tweemaal toe een magnifiek menuet geserveerd: ‘menuet de la chaine’ (dat bijna onmerkbaar overgaat naar een jig) en het nog mooiere ‘menuet de l’hermite n° 4’.
De meeste walsen klinken behoorlijk Scandinavisch en kunnen op goedkeurend gemompel rekenen van onzentwege.
Persoonlijk ben ik minder fan van de vele ‘contredansen’. Al staan deze vrolijke huppelmelodietjes hier zeker op zijn plaats. Ze maken immers deel uit van de rijke danstraditie in Wallonië.
Nog even vermelden dat je in het bijhorende cd-boekje de nodige Nederlandstalige achtergrondinformatie vindt.
 
Klik hier om deze CD te bestellen in Den Appel. Hij wordt je dan gewoon opgestuurd, samen met een overschrijvingsformulier.


(JŚk)
16/01/2004 23:56

Bookmark and Share
© folkroddels.be
reacties

Beste Jakske,

Ten eerste: hoe kunt gij nu weten hoe de vioolmuziek in walloniŽ 200 jaar geleden klonk? Ze hadden toen geen opnameaparatuur en er bestaan dus geen referentieopnames. We hebben zelfs evenmin duidelijke getuigenissen over die muziek verzameld toen het nog kon (nl. tot +/- 120 jaar geleden) en slechts een half dozijn handschriften. We kunnen er dus maar beter over zwijgen. Laat staan dat we dus over om het even welke vorm van 'fusion' zouden kunnen spreken uit die tijd. Hoe graag Luc Pilartz dat ons ook wil doen geloven: het is historisch gesproken nonsens.

Ten tweede: nog een fabeltje van vioolmeester Pilartz dat de Walen naar Zweden trokken en zo de Zweedse nickelharpa/viooltraditie blijvend zouden hebben beÔnvloed. Kijk: een 'invloed' is een concreet en contextgebonden gegeven.

Over welke muzikanten (namen), in welke conrete periode (data) en welke muziek (opnames, partituren of andere getuigenissen) in welke sociaal-economische context, wat wordt overgenomen en door wie, welke stijlkenmerken en eventueel waarom, enz. ? Op deze vragen kan voorlopig niemand een duidelijk antwoord geven omdat er eenvoudigweg nooit grondig onderzoek werd verricht om ze te beantwoorden.

Het is dus niet omdat een melodietje op een partituur naar ons 'gevoel' een beetje Zweeds aandoet dat er ook een daadwerkelijk oorzakelijk verband kan worden aangetoond tussen die paar 'nummers' uit de JAMIN of Wandenbrille en de vioolmuziek uit Zweden. Tussen twee haakjes ook een 19de eeuwse constructie in functie van het creŽren van een nationaal volksmuziekidioom en een toffe vioolstijl die Dhr Pilartz met brille vertolkt.

Dhr Luc Pilartz en zijn compagnons spelen bij tijden verbluffend prachtig viool op deze CD, maar vergissen zich als ze denken dat dergelijke speculatieve en manipulatieve benadering van de 'Waalse' muziekgeschiedenis enige grond van waarheid heeft.

Het zich toeŽigenen van muziekvormen in functie van de creatie van een nationale identiteit is slechts zo oud als de 19de eeuwse romantiek. Helaas is het ontrafelen van deze mythes vandaag blijkbaar nog steeds nagenoeg onbespreekbaar in folkmiddens.

Cor Vanistendael



AFR (Anonieme Folkroddelaar), 17/01/2004 21:01 (77) - top
Beste Cor,
ik was er tweehonderd jaar geleden inderdaad niet bij (jij trouwens ook niet, of ik zou me erg moeten vergissen in je leeftijd). Vandaar dat de stelling "De fusion tussen verschillende muziekstijlen die onze hedendaagse Belgische folk zo kenmerkt, was toen ook al heel duidelijk aanwezig" inderdaad enkel gebaseerd is op een veronderstelling. Ik pleit schuldig. Als verzachtende omstandigheid kan ik opwerpen dat ik me liet meeslepen door de mooie muziek.

Je schrijft ook over "het fabeltje van vioolmeester Pilartz dat de Walen naar Zweden trokken en zo de Zweedse nyckelharpa/viooltraditie blijvend zouden hebben beÔnvloed". Ik heb weet van deze discussie, en over het feit dat sommigen vinden dat dit naar ongezond nationalisme ruikt. Mag ik je er echter op wijzen dat ik in bovenstaand artikel helemaal nergens beweer dat de Zweedse muziek sterk beÔnvloed werd door de Waalse? Of vind je een zin als "Pilartz verwijst hier naar de Waalse muzikanten die naar Zweden zijn getrokken met violen en muziek in hun bagage" al verdacht? Of was je uitval eigenlijk niet tegen mij bedoeld? Was het gewoon een algemene opmerking tegen een uitspraak die Pilartz elders gedaan heeft? In dat geval had je dat toch beter duidelijk geformuleerd.

Niet dat die hele discussie niet interessant is hoor. Cor, we hebben er onlangs nog een heel eind zitten over discuteren bij pot en pint. Eigenlijk gaat de kern van de zaak over 'wat is folk?'. Is het met melodiŽen van vroeger? Met traditionele instrumenten? En wat is een traditioneel instrument? Kan een recent gemaakte gaÔta met een gore-tex membraan aan de binnenkant nog een traditioneel instrument genoemd worden?
Of gaat het over muziek die geÔnspireerd is door traditionele muziek, maar intussen een gans eigen weg opgegaan is?
Mag een groep die eigen composities maakt (die weliswaar 'folky' aanvoelen) hun muziek eigenlijk wel 'folk' noemen? Wat mij betreft wel.
Cor, ik zie met belangstelling uit naar jouw reactie, en die van onze lezers. Of misschien kun je er zelfs enkele 'achtergrondartikels' aan wijden. Ik zal ze met plezier publiceren.


JŚk, 19/01/2004 11:56 (83) - top
Beste,
blijkbaar roept de CD (en de teksten in het boekje) van Luc Pilartz op tot enige ongenoegdheid, dus ziehier mijn bescheiden mening.
Inderdaad kunnen we niet achterhalen hoe de Waalse muziek klonk -net zo min als de Vlaamse- maar er zijn wel een aantal bronnen met geschreven muziek (voornamelijk voor viool)en blijkbaar meer Waalse dan Vlaamse (Overigens is het onderscheid tussen Walen en Vlamingen iets wat dateert uit de 19de eeuw. Voordien bestonden Brabant, Namen, Luik, Henegouwen, Vlaanderen, Limburg,...). Daarenboven blijkt dat veel van de muziek die gespeeld werd inderdaad Europees was, wat erop wijst dat er een grote uitwisseling bestond tussen de verschillende landen.
Of er veel Waalse muzikanten vertrokken naar Zweden is uiteraard ook een groot vraagteken, maar zeker is dat een groot aantal Walen vertrokken om in de staalnijverheid te gaan werken en laat ons veronderstellen dat ze ook hun muziek meenamen. Oorspronkelijk werd trouwens beweerd dat de nyckelharpa ook via hen kwam, maar dat blijkt uit ťťn vroeg middeleeuws Zweeds beeldhouwwerk onterecht.
Verder vind ik dat iedereen het recht heeft om volksmuziek en muziek in het algemeen te interpreteren op zijn eigen manier. Dit kan alleen verrijkend zijn voor de cultuur in het algemeen.
"Het zich toeŽigenen van muziekvormen in functie van de creatie van een nationale identiteit is slechts zo oud als de 19de eeuwse romantiek. Helaas is het ontrafelen van deze mythes vandaag blijkbaar nog steeds nagenoeg onbespreekbaar in folkmiddens".
Pardon?

Deze CD is een hoogtepunt in mijn catalogus!
Gegroet,
Erwin Libbrecht


AFR (Anonieme Folkroddelaar), 19/01/2004 22:41 (85) - top
Beste allemaal,
Kan je ook een cd grijsdraaien ? Met ons exemplaar van de laatste van Pilartz is het na zes dagen al bijna zover. En beste Cor, er zijn wel degelijk opnamen van de laatste traditionele violisten uit de Ardennen : Henri Schmitz, Constant Charneux en Henri Crasson. Uiteraard staat een virtuoze kosmopoliet als Luc Pilartz mijlenver van deze rustieke dorpsspeelmannen. De vraag is of hij dit muzikale erfgoed een dienst bewijst, en dan is mijn antwoord volmondig ja. En dat er meer Waalse dan Vlaamse vioolhandschriften zijn, klopt aleen voor de negentiende eeuw. Maar Vlaams of Waals, what's inderdaad in a name ? Wat Pilartz speelt, had evengoed uit een 'Vlaams' boekje kunnen komen. En Cor, noem eens namen. Voor wie is de mythe van de nationale muzikale identiteit onbespreekbaar ? Voor mij in elk geval niet. Sla er mijn laatste boek maar op na. En voor mijn vrienden-traditionalisten van de oude garde al evenmin. Ik denk dat je spoken ziet. Overigens vind ik dit soort van polemiekjes best plezierig.
Wim Bosmans


AFR (Anonieme Folkroddelaar), 20/01/2004 22:51 (89) - top
voeg commentaar toe... (disclaimer)

Folkroddels Radio
bijschrift
  • I
  • streek: WalloniŽ
  • I
  • datum:
  • I
  • genre(s):
    • Bal
    • Scandinavisch
    • Balkan
    • Pan-Europees
  • I
  • website:
  • I
  • email:
  • I
  • aantal malen gelezen: 5531
  • I
  • artnr: 801
    redactie
  • I
  • wijzig artikel
  • I
  • upload foto
    verwante artikels
  • I
  • Panta Rhei (Groep Benelux)
  • I
  • Trio Trad (Groep Benelux)
  • I
  • TAN (Demo)
  • I
  • Wolfgang Meyering - Malbrook (CD)
  • I
  • Luc Pilartz ? Musique de SuŤde (CD)
  • I
  • Luc Pilartz (Groep Benelux)
    mail
    Mail dit artikel naar een vriend...
    Recentste CD 
  • I
  • Damast Duo - Safar
    (20/05/2019 06:42)
    achterklap
    Mooie videoclip van deze plaat op https://www.youtube.com/watch?v=K1REDX8kMyk ...

    Hallo, Op zondag 25 februari 2018, vanaf 14u, hommage-optreden aan John LundstrŲm in Den Beulebak te...

    Welkom op Sonamos Latinoamerica dan: http://www.folkroddels.be/artikels/53204.html
    ...


    snelnieuws
  • I
  • Balfolk Breda (midsummer's dances)
  • I
  • BENEFIETCONCERT MET SANGHAR SUHAIL & SARA RASULI
  • I
  • The American Roots Session
  • I
  • Renaud Garcia-Fons Trio
  • I
  • TRIO DAEMS-LELEUX-QIZILBASH
  • I
  • SAM SAM TROEF!
  • I
  • MANSUM IBRAHIMOV & THE QARABAGH MUGHAM GROUP + B‹L
  • I
  • PICEA ORIENTALIS ★ SANGPUY + WOUTER & BAO
  • I
  • LAŌLA AMEZIAN & LES SHEIKHS SHIKHATS
  • I
  • NİLİPEK.
  • I
  • LES FATMAS DE BELGICA & HET BOHO STRINGS QUARTET
  • I
  • CONTINUO ONBEGRENSD
  • I
  • ON STAGE
  • I
  • GLOBALICIOUS #05 W/ AMERICO BRITO & NIC BALTHAZAR
  • I
  • ALLEZ, CHANTEZ!
  • I
  • ARABISCH-ANDALUSISCHE MUZIEK LEZING MET JOHAN VAN
  • I
  • BOOMBAL GENT met The Bazz Explosion & Naragonia
  • I
  • BOOMBAL GENT
  • I
  • Fanteyfare Tune Learning Session
  • I
  • SANO
  • I
  • Damast Duo - Safar
  • I
  • LES CONTES D'ALFONSINA- MANOUCHE
  • I
  • DUO DELICADO: RUI SALGADO & SYLVAIN BOISVERT-CHORO
  • I
  • Eygalerij - Walter Bruneel in Muziekclub 't Ey
  • I
  • GOVINDA GOSWAMI & MANI SHANKAR INDIA SITAR & TABLA
  • I
  • LOS INAUDIBLES & SILVIA ABALOS- TANGO
  • I
  • SWING JAZZ LE LOUP JAZZ BAND FEAT. MARTIN SALEMI
  • I
  • STEVO & DEREK
  • I
  • PICEA ORIENTALIS - TRY OUT
  • I
  • I RE SALTATI pizziche, tammuriate & tarantelle
  • I
  • DON KAPOT | ACHTERHAM SESSIONS 2019 #02
  • I
  • LES GOŘTS DE GAND '19 GRATIS FESTIVAL IN DE MACHAR
  • I
  • RACHELE ANDRIOLI & ROCCO NIGRO Maletiempu
  • I
  • THE CHAI CONNECTION 3 heren van stand, met strings
  • I
  • KOSMO SOUND ★ SEEKAMAN ★ DJ AFRICALI C
    © Folkroddels.be 2005 - Contact - Redactie - Disclamer - Webdesign - Sitemap

    des: Arban