Net onder de Belgische grens, nog boven Roubaix, ligt de gemeente Wattrelos. Niets bijzonders, ware het niet dat daar een zeer ondernemend team folkdansers aan het werk is, dat evenementen organiseert om U tegen te zeggen. Twee weken geleden heb ik er kunnen genieten van een Iers set-dancing weekend. Gisteren en eergisteren was er een workshop rond variaties op bourrée, scottish en mazurka, samen goed voor 9 uur dansonderricht, met daarbovenop nog een bal folk van 21.00 uur tot ...met Jeff de Belle.

Dansmeester van dienst was Bernard Coclet, stichter van het Grand Bal de l?Europe in Gennetines. Onze zin tot deelname werd vooral geprikkeld door twee elementen: enerzijds de toch wel expliciete vermelding ?Débutants s?abstenir !? (inclusief uitroepteken) op de aankondiging, en anderzijds het editoriaal van Kor Vanistendael in het Q4 2003 nummer van Goe Vollek, waarin hij vertelde, ondanks zéer veel geleerd te hebben, zich niet echt prettig gevoeld te hebben bij het Gennetines-sfeertje wegens te be-lerend met vaak omhoog gestoken vingertjes à la dit mag niet en dat mag niet, en te weinig ambiance. Gelukkig bleek Bernard niet tot dat soort dansmeesters te behoren en wist hij de goede sfeer reeds te zetten tijdens de eerste 5 minuten. Toen bleek ook al meteen dat de non-débutant waarschuwing maar al terecht was: ter opwarming werd ons gevraagd hem ?gewoon? te immiteren bij het uitvoeren van bourrée passen. ?La meilleure façon pour l?apprendre?, was zijn devies, en meteen vlogen de zin-zin?s, frappés, stops, en contre-temps ons rond de oren, of beter gezegd, de voeten.

 

We zijn huiswaarts gekeerd met een schat aan materiaal: zes figuren voor de mazurka; evenveel voor de scottish, maar daarbovenop nog een aantal varianten op de basispas waardoor de lijn met de Ierse hornpipe zéér dun werd; en tenslotte een vijftiental choreografieën voor de bourrée. Over de scottish-hornpipe relatie ga ik zeker nog eens een boompje opzetten. De rest zal ik behandelen ?op verzoek?, en in functie van de belangstelling van de dansroddels-lezers. Dus: laat maar horen.

 

Nu zou ik het eerder willen hebben over een soort van rode draad die doorheen de gehele workshop bleek te lopen, en dit los van enige dansvorm: het bereiken van een gemeenschapsdimensie bij dansen die doorgaans alleen in koppel worden uitgevoerd. Tussen haakjes: op een workshop om leerlingen voor te bereiden op het dansen van een stukje Lord of the Dance op het Gijzegems Celtic Festival dat door hun school wordt georganiseerd, sprak ik onlangs nog van paar-dans in plaats van parendans of koppeldans, waardoor ook ik vanwege een lerares een foei-vingertje te verwerken kreeg. Soit, een paar maand geleden was er op de Boombalsite een en ander te doen rond blutsen en builen wanneer er te omstuimig bourrée of scottish gedanst wordt. Als hoofredenen werden aangehaald: te weinig plaats in de zaal, en te veel mensen die de dansen nog niet kennen. Aan beide elementen werd (in Gent) inmiddels tegemoet gekomen: een grotere zaal werd gevonden, en elk Boombal start met een initiatie. Maar, hoewel veel minder, wordt er nog altijd gebotst ! Dat is omdat er nog een derde factor in het spel is: aandacht (of eerder gebrek eraan) voor de andere koppels op de dansvloer. Met andere woorden: probeer tijdens het dansen niet alleen van uw eigen partner te genieten, maar ook nog eens van alle anderen ! Wel, dat is iets wat Bernard Coclet ook probeert door te geven, en het feit dat er op de Gennetines-bals 4000 tot 5000 dansers aanwezig zijn, zal daar wel niet vreemd aan zijn. Hij wist ons dan ook te boeien met verschillende interessante variaties op dit thema, waarvan ik er jullie hier twee wil meegeven.

 

De eerste is voor de scottish. Jullie kennen de klassieke pas: 1-2-3-hop 1-2-3-hop 1-hop 2-hop 3-hop 4-hop. En uiteraard ook de twee klassieke figuren: bij de eerste hou je elkaar gewoon vast in (open of gesloten) waltz-hold voor de gehele pas, terwijl bij de tweede je elkaar loslaat (al dan niet draaiend) tijdens het eerste stukje, en elkaar terug in waltz hold neemt voor de hopjes. Wel, bij een oude traditionele scottish uit Auvergne, ?zoekt? elk koppel tijdens het eerste stukje reeds een ander koppel op, om daarbij tijdens het tweede stukje de variant toe te passen: je plaatst jullie zodanig dat tijdens het loslaten de dames rond elkaar draaien en terug bij de eigen partner komen om de hopjes in waltz-hold te doen. Een tweede variant bestaat erin om (al dan niet afgesproken, maar in het laatste geval best niet met een hell?s angel die je van haar noch pluim kent) na het draaien de dame van de andere partner over te nemen, en met haar verder te dansen tot je een nieuw koppel tegenkomt, enzovoort.

 

Voor de bourrée is er de volgende variant. Je stelt je per koppel op zoals gewoonlijk: rechtover elkaar, en in twee rijen. Ditmaal zorg je er wel voor dat niet alle heren langs één kant staan, maar dat er wordt afgewisseld. Je zorgt er ook voor dat je bij het begin van de dans afspreekt met welk koppel je eerst samen danst, omdat de figuren zich per 2 koppels afspelen. Het gemakkelijkst is om aan het uiteinde van de rij te beginnen, en zo per blokjes van 2 koppels te werken. De heren aan het uiteinde van de rij moeten een dame (niet hun partner, maar die van een ander koppel) aan hun rechterkant hebben. De figuren (ik geef hier een vereenvoudigde versie) gaan dan als volgt: 1) gewone dubbele avant-deux met eigen partner aan de overzijde 2) klassieke croisé en terug 3) dubbele avant-deux naar uw ?buur?: voor de heren de dame die in de rij aan hun rechterkant staat, voor de dames uiteraard de ?linkerheer? 4) croisé binnen de lijn, maar in plaats van terug te keren, blijven verder gaan, waardoor je uiteindelijk dus 4 koppels verder belandt. Bij deze dans blijven de koppels dus wel bij elkaar, maar de plaatsing binnen de rijen verandert, waarbij je dus steeds met andere koppels danst. De goede verstaanders zullen wel één complexiteit hebben begrepen: kom je op het einde van een rij, dan moet binnen het koppel van plaats en richting veranderd worden.

 

Op deze manier kan het niet anders dan dat je tijdens het dansen aandacht hebt voor wat rondom U gebeurt. En die ervaring kan je dan weer toepassen om tijdens zuivere paren-dansen probleemloos door te massa te laveren. Proberen maar.