Madagascar is een groot eiland ten zuid-oosten van het vasteland van Afrika. Het is ooit een Franse kolonie geweest. In 1896 introduceerden ze er de accordeon (de ‘piano voor de armen’). Dit instrument is intussen deel gaan uitmaken van het muzikale erfgoed van het land. Hij wordt gebruikt bij zowat elk feest, bij rituelen, en zelfs bij de zogenaamde ‘trance ceremoniën’. Een mooi anekdote hieromtrent is dat in 1971 een jonge vrouw een accordeon hoorde spelen bij de buren. Ze begon te dansen maar viel bijna onmiddellijk in een ‘trance’ waar ze niet meer uitraakte. De omstaanders gingen onmiddellijk de beste muzikant van de stad gaan halen. En dat was de toen 12 jarige Regis Gizavo. Hij speelde en speelde, slaagde erin de vrouw hiermee te kalmeren, en uiteindelijk uit haar ‘trance’ te bevrijden. Sindsdien maakt ‘trance’ een belangrijk deel uit van zijn repertoire. Regis is beginnen spelen op zesjarige leeftijd op een kleine diatonische accordeon van zijn vader (tot grote ergernis trouwens van de vader: die vond namelijk dat hij zich beter op zijn schoolwerk zou concentreren i.p.v. te ‘spelen’ op die accordeon). Toen hij een jaar of tien was speelde hij al musettes in een groepje. In die periode leert hij ook spelen op een chromatische accordeon, en vertaalt een aantal traditionele melodiën (waaronder de ‘renitra’, een ritme met bevrijdende eigenschappen) van diatonisch naar chromatisch. Na het winnen van een Franse prijs verhuist Gizavo naar Parijs. Daar contacteert hij de accordeon-virtuoos Richard Galliano: hij heeft namelijk het gevoel dat hij een nieuwe impuls nodig heeft om nog verder te kunnen groeien. Galliano wijst hem echter af en zegt hem dat hij zich moet concentreren op zijn eigen roots. We zijn nu een decenium later. Gizavo is een gevierde ster, toerde de wereld rond, trad op samen met grootheden als Manu Dibango, en is vele jaren een vast lid geweest van de Corsicaanse I MUVRINI (nu speelt hij sporadisch nog eens met hen mee).

De dag voor het optreden op Brugges Festival had Gizavo in Brazilië opgetreden. Doordat de TGV waarmee hij naar Rijsel spoorde meer dan een uur vertraging had (een zelfmoordenaar had zich ervoor geworpen…) was hij maar op ’t allerlaatste moment gearriveerd, had nauwelijks kunnen soundchecken. Het optreden kon echter geen half uur worden uitgesteld want zijn vaste percussionist David Mirandon moest diezelfde avond nog in Parijs optreden. Een normaal mens zou onder dergelijke stress toch minstens een beetje nerveus zijn. Het duo Gizavo/Mirandon echter niet in het minst. Ze straalden gewoon levenslust uit. Samen slagen ze erin een regenboog van klanken te produceren. Gizavo’s vingers zweven vliegensvlug over de toetsen. Je vraagt je af of de man drie hersenen heeft, want simultaan speelt hij de melodielijn (rechterhand), de indrukwekkende baslijn (linkerhand) en zingt hij. Hij heeft trouwens een groot stembereik. Het enige dat David Mirandon doet is hier en daar een accent leggen, maar dat doet hij meesterlijk. Niet te verwonderen dat ook mensen als Michel Sardou graag met hem samenwerken.
Vreemd genoeg deed de muziek me vooral denken aan Canadese Zydeco. Het heeft diezelfde opgewektheid en drive. Gelukkig is ‘opgewektheid’ hier geen synoniem voor ‘oppervlakkigheid’. Gizavo’s muziek is gelaagd en passioneel. In de tragere passages zit er duidelijk blues. En Gizavo is een rasperformer. Op het einde van de set liet hij het publiek ritmisch meelachen op een vrolijk deuntje. Dat hebben we nog niet veel meegemaakt.
Het is alleen jammer dat de zaal slechts voor de helft gevuld is. Men zou toch denken dat een festival als Brugges Festival, dat al zovele jaren prachtige groepen naar België haalde, dat garantie staat voor boeiende ontdekkingen, dat een traditie van kwaliteit opgebouwd heeft, dat dat Brugges Festival kan rekenen op een trouw publiek. Helaas blijkt dat niet zo te zijn.

Jåk